Küresel iklim değişikliğinin sağlık üzerine etkilerine yönelik farkındalığın belirlenmesi ve iklim değişikliğinin sağlık politikalarındaki yeri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEÇİL ERGÜL

Danışman: Fatma KANTAŞ YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, İstanbul ilinde küresel iklim değişikliği ve bunun insan sağlığı üzerindeki etkileri hakkında akademisyenlerin farkındalığını ölçmek ve aynı zamanda küresel iklim değişikliğinin insan sağlığına etkileri ile ilgili sağlık politikalarını analiz etmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, iklim değişikliğinin sağlık üzerindeki etkilerini ve sağlık politikalarına yansımalarını daha kapsamlı bir şekilde anlamak amacıyla, nitel ve nicel araştırma yöntemlerini bütüncül bir perspektifle sentezlemeyi hedeflemektedir. Bu bağlamda araştırmanın nicel bölümde İstanbul genelindeki devlet ve vakıf üniversitelerinden 417 akademisyene "İklim Değişikliğinin Sağlığa Etkilerine Yönelik Farkındalık Ölçeği" uygulanmıştır. Nitel bölümde ise ülkemizdeki iklim değişikliği ile ilgili sağlık politikalarının analizi için 'Walt-Gilson Politika Analizi Çerçeve Modeli' kullanılmış; bu bağlamda "Doküman Analizi" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme" yöntemleri uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmada akademisyenlerin iklim değişikliğinin sağlığa etkilerine yönelik farkındalıklarının ve iklim değişikliği kaygılarının orta düzeyde olduğu, eğitim düzeyi yüksek ve devlette görev yapan akademisyenlerin ise farkındalık düzeyinin daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında ise iklim değişikliğinin sağlığa etkileri konusunda katılımcılara yöneltilen sorular ve verilen cevaplarda 5 önemli konu vurgulandığı için ana temalar; iklim değişikliğinin belirtileri, iklim değişikliğinin nedenleri, iklim değişikliğinin etkileri, mevcut önlemler, mücadele ve eğitim ile öneriler teması olarak oluşturulmuştur. Sonuç: Bu araştırma, İstanbul'daki akademisyenlerin iklim değişikliğinin sağlığa etkilerine dair farkındalığını ölçmüş ve sağlık politikalarını analiz etmiştir. Sonuçlar, farkındalığın orta düzeyde olduğunu, kadın ve devlet üniversitelerindeki akademisyenlerin farkındalık düzeyinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Eğitim ve politika entegrasyonu önerilmektedir.