Alt dudak kanserlerinde rekonstrüksiyon yöntemlerinin ses fonksiyonlarına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ-BOYUN CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLAY ARSLAN UZUNÇİMEN
Danışman: Elvan Evrim TUNA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Baş ve boyun kanserleri arasında yaygın olan dudak kanserleri, oral kavite skuamöz hücreli kanserleri içinde en sık görülen tümördür. Dudak kanseri erken tanı konabilen ve başarıyla tedavi edilebilen bir malignitedir. Başarılı bir cerrahi ve rekonstrüksiyon sonrası, hastanın oral fonksiyonları, mimik hareketleri, ses ve rezonans görevleri korunarak yüksek bir yaşam kalitesi sağlanır. Bu çalışmada, dudak kanseri nedeniyle ameliyat edilen ve rekonstrüksiyon yapılan hastalarda, cerrahiye bağlı anatominin değişmesinin uzun vadede ses fonksiyonları üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen ses parametrelerinin kontrol grubu ile karşılaştırılması yoluyla, farklı flep tipinin ve rezeksiyon miktarlarının ses ve rezonans üzerindeki etkisi incelenmiş ve tartışılmıştır. Gereç-Yöntem: Bu çalışma, retrospektif kohort tasarımında planlanmış gözlemsel bir araştırmadır. Çalışma, Ankara Şehir Hastanesi Kulak Burun Boğaz kliniğinde 2015 yılından itibaren alt dudak kanseri nedeniyle opere edilen 18 yaş üstü hastalar çalışmaya alındı ve hastalara kulak burun boğaz muayenesi sonrası gürültü düzeyi 30dB(A) altında olan ses terapisi odasında ses, konuşma ve nazalans değerlendirmeleri yapıldı. Elde edilen sonuçlar, aynı yaş ve cinsiyetteki kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamız 19 erkek hasta, 6 kadın hasta olmak üzere toplam 25 hasta üzerine yapıldı. Aynı sayı ve cinsiyette ve aynı yaş grubundan kontrol grubu mevcuttu. Tüm hastaların patolojik tanısı skuamöz hücreli karsinomdu. 17 hasta (%68) iyi diferansiye, 6 hasta (%24) orta diferansiye, 2 hasta (%8) az diferansiye skuamöz hücreli kanserdi. 10 hastaya (%40) wedge rezeksiyon ve primer kapama, 9 hastaya (%36) Modifiye Bernard flep ile rekonstrüksiyon, 6 hastaya (%24) Karapandzic rotasyon flebi ile rekonstrüksiyon yapıldı. Katılımcıların hepsine algısal ses analizleri ve rezonans değerlendirmeleri yapıldı. Bu analizlerin sonucunda hasta grubu, kontrol grubuna göre algısal analizlerden CAPE-V ve GRBAS testlerinin skorları daha yüksek bulundu. Ses-Handikap İndeksi-10 skorunda da benzer veriler izlendi. Akustik ses analizi sonuçlarından '' Cepstral Peak Prominence (cpp)'' değerinde hasta grubunda, kontrol grubuna göre daha düşük sonuçlar elde edildi. Hasta grubu kendi içinde kıyaslandığında ise algısal analizlerden GRBAS skoru, Wedge-Karapandzic gibi sfinkter koruyucu cerrahilerde Bernard flebi yapılan sfinkter fonksiyonu bozulan hastalara göre daha düşük bulundu. Hastaların T evresi arttıkça shimmer (%), jitter (%) değerlerinde artış, aynı zamanda CAPE-V ve GRBAS skorlarında artış izlendi. Nazalans değerlerinden izole konuşma sesi olan /m/ foneminde artış izlendi. Sonuç: Bu çalışmada, alt dudak kanseri nedeniyle ameliyat edilen hastalarda, cerrahi müdahalenin ses fonksiyonları üzerinde belirgin değişikliklere yol açtığı ortaya konmuştur. Rezeksiyon miktarı arttıkça, ses parametrelerinde ve nazalans değerlerinde belirgin bozulmalar gözlenmiştir. Bu nedenle, her hasta için uygun rezeksiyon ve rekonstrüksiyon yöntemi dikkatle belirlenmeli ve cerrahi sonrası rehabilitasyon süreci mutlaka planlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Alt dudak rekonstrüksiyonu, dudak kanseri, rezonans, ses analizi