Tip 1 diyabetes mellitus hastalarında ozmotik frajilite değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEVDA TADİK
Danışman: Bülent ALİOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tip 1 diyabetes mellitus hastalarında ozmotik frajilite değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya yaşları 2-18 arası değişen Çocuk Endokrinoloji Polikliniği'nde ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Servisinde takipli Tip 1 diyabetes mellitus tanılı 74 hasta ve sağlıklı kontrol grubu olarak; büyüme gelişme açısından kontrole gelen ve yapılan kontrollerde mevcut hiçbir hematolojik, endokrin veya diğer kronik hastalık saptanmayan 31 çocuk olmak üzere toplam 105 hasta alındı. Hematolojik ek hastalığı olanlar çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya alınan tüm Tip 1 diyabetes mellitus çocuklar ve sağlıklı kontrol grubu prospektif olarak incelendi. Tüm olguların fizik bakıları, vücut ağırlığı ve vücut boy ölçümleri yapıldı. Kronolojik yaşları sorgulandı. Her iki grubun açlık kan şekerleri parmak ucu ölçülüp not alındı. Çalışma için tüm hastalardan; kan alındı. Bu kanlardan eritrosit indeksleri, biokimyasal parametreler,demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin, B12 vitamini, D vitamini, C-reaktif protein ve ozmotik frajilite çalışıldı Bulgular: İnsüline bağımlı tip 1 diyabetes mellitus hastalarında ozmotik frajilite değerleri sağlıklı kontrol grubundaki çocuklara göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (P 0,05). İnsüline bağımlı tip 1 diyabetes mellitus hastalarında retikülosit değerleri ile sağlıklı kontrol grubundaki çocuklara göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (P< 0,05). Retikülosit değeri diyabet hastalarında kontrol grubuna göre daha yüksek tespit edildi. İnsüline bağımlı tip 1 diyabetes mellitus hastalarında trigliserid değerleri ile sağlıklı kontrol grubundaki çocuklara göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (P< 0,05). Trigliserid değeri diyabet hastalarında kontrol grubuna göre daha yüksek tespit edildi. İnsüline bağımlıtip 1 diyabetes mellitus hastalarında demir değerleri ile sağlıklı kontrol grubundaki çocuklara göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (P< 0,05). Demir değeri diyabet hastalarında kontrol grubuna göre daha yüksek tespit edildi. İnsüline bağımlıtip 1 diyabetes mellitus hastalarında kalsiyum değerleri ile sağlıklı kontrol grubundaki çocuklara göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (P< 0,05). Kalsiyum değeri diyabet hastalarında kontrol grubuna göre daha düşük tespit edildi. İnsüline bağımlı tip 1 diyabetes mellitus hastalarında D vitamini değerleri ile sağlıklı kontrol grubundaki çocuklara göre anlamlı düzeyde düşük bulundu (P< 0,05). D vitamini değeri diyabet hastalarında kontrol grubuna göre daha düşük tespit edildi. Ayrıca D vitamini ile hemoliz arasında negatif korelasyon olduğu gösterildi. Yani D vitamini düzeyi arttıkça hemolizin azaldığı gösterilmiş oldu. Sonuç: Çalışmamızda tip 1 diyabetes mellitus tanılı çocuklarda ozmotik frajilitenin sağlıklı kontrole göre artmış olduğunu gösterdik. Mevcut sonuçlar her ne kadar diabetik hastalarda artmış eritrosit kırılganlığı ve artmış eritropoez olarak yorumlansa da bunu meydana getiren mekanizmalar tüm ayrıntılarıyla ortaya konamamıştır. Çalışmamızda tip 1 diabetes mellitus hastalarında daha düşük D vitamini ve serum kalsiyum düzeylerinin olduğu, artmış trigliserit seviyeleri gibi birçok sonuç ortaya konmuş ancak tüm bunların arasında nasıl bir ilişki olduğu net açıklanamamıştır. Tüm bu parametrelerin eritrositler üzerindeki etki mekanizması ve birbirleriyle bağlantılarını açıklamak için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Çalışmamızın; tip 1 diabetesmellitus hastalarında sadece ozmotik frajilite artışı tespitiyle kalmayıp bunun etyolojisinde yer alabileceğini düşündüğümüz D vitamini, kalsiyum ve trigliserit gibi birçok parametre ile gelecekte yapılacak çalışmalara da yol gösterici nitelikte olması yönüyle kıymetli olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Çocuklar, tip 1 diyabetes mellitus, Ozmotik frajilite, Hemoglobin A1c