Obstrüktif uyku apne sendromu tanısı konulan erkek bireylerde öfke, saldırganlık ve androjen hormon düzeylerinin karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DENİZ ORUÇ

Danışman: Sinan YETKİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS), toplumda yaygın görülen, uyku sırasında, havayollarında tekrarlayıcı biçimde tam (apne) veya kısmi (hipopne) daralmalarla karaktarize bir sendromdur. Hastaların gece uykusu esnasında yaşadıkları solunum olayları sebebiyle uyku kalitesi ve miktarında bozulmalar ortaya çıkabilir ve bunun sonucunda da gündüz aşırı uykululuğu, yorgunluk, duygudurum ve davranışsal değişiklikler ortaya çıkabilir. Agresyon ve bununla ilişkili olan öfke duygusunun literatürde androjen hormonlarla olan ilişkisi ile ilgili değişik görüşler mevcuttur. Bu çalışmada, OUAS ile öfke ve agresyon arasındaki ilişki ve bununla beraber androjen hormonlarla olan ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif çalışma tasarımına sahip olan bu çalışmanın örneklemini, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Uyku Araştırmaları Merkezi'ne, OUAS ön tanısıyla başvurmuş erkek bireyler oluşturmaktadır. Katılımcıların hasta dosyalarından, Apne Hipopne İndeksi (AHI), Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (UŞİ), Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği (SÖÖTÖ), Agresyon Ölçeği (AÖ), Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksyete Ölçeği skorları kaydedildi. Hastane bilgi sistemi üzerinden, katılımcıların serbest ve total testosteron düzeyleri de kaydedildikten sonra verilere uygun istatistiki analizler uygulandı. Bulgular: Katılımcıların vücut kitle indeksi, yaş ve kronik hastalık ile (p<0,01, p<0,01, p=0,004) AHI skorları arasında pozitif yönde korelasyon saptandı. EUÖ puanları (p<0,001) ile AHI skorları arasında pozitif yönde, öfke dışa puanları (p=0,034) ve fiziksel agresyon puanları (p=0,041) ile AHI skorları arasında negatif bir korelasyon saptanmıştır. Serbest testosteron (p=0,092) ve total testosteron (p=0,088) ile EUÖ puanları arasında negatif yönde, serbest testosteron (p=0,007) ve UŞİ puanları arasında pozitif yönde bir korelasyon saptanmıştır. Sonuç: OUAS hastalarında, AHI skorları ile belirlenen hastalık şiddetiyle öfke dışa vurumu ve fiziksel agresyon arasında ters yönde bir ilişki olmasına karşın; androjen hormonları ile öfke ve agresyon arasında bir ilişki saptanmamıştır. Anahtar Sözcükler: Uyku, apne, öfke, agresyon, testosteron