Birinci basamakta fiziksel aktivite ve beslenme durumuna ilişkin tutumların depresyon düzeyi ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SUNAY AKBİYİK
Danışman: Mustafa Reşat DABAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Birinci basamakta depresyonun erken tanısının önemini saptayıp depresyon taramasını sağlamak ayrıca bunun fiziksel aktivite ile ilişkisini belirleyip beslenme durumuna yönelik tutumların da depresyon ile ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışmanın amacını daha da detaylandıracak olursak; birinci basamakta 18-65 yaş aralığında depresyon düzeyini saptamak, fiziksel aktivite derecesine göre depresyon düzeyini kıyaslamak, beslenme durumuna ilişkin tutumlar ile depresyon düzeyini kıyaslamak, fiziksel aktivite ile beslenme durumuna ilişkin tutumlar arasındaki ilişkiyi açıklamak ve fiziksel aktivite ile birlikte beslenme durumuna ilişkin tutumların depresyon düzeyi ile ilişkisini saptamak şeklinde olacaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma tek merkezli, gözlemsel, tanımlayıcı bir anket araştırmasıdır. Araştırma materyali, araştırıcının oluşturduğu sorular, Birinci Basamak İçin Beck Depresyon Tarama Ölçeği (BDÖ-BB) ve Birinci Basamak İçin Fiziksel Aktivite Anketi (BBFAA) kullanılarak hazırlanan bir anketten oluşmaktadır. Çalışma Mayıs 2021-Temmuz 2021 tarihleri arasında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı Bağcılar Eğitim ASM Birimi'ne başvuran 18-65 yaş arasında olan, gebe olmayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 150 bireye uygulanmıştır. İstatistiksel analizler için R vers. 2.15.3 programı (R Core Team, 2013) kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin yaşları 19 ile 65 yıl arasında değişmekte olup yaş ortalaması 39.59±13.10 yıldır. Katılımcıların %64.7'si (n=97) kadın, %35.3'ü (n=53) erkektir. Katılımcıların %32,7'sinin (n=49) BDÖ-BB depresyon düzeyi yüksek (≥4) iken %67,3'ünün (n=101) BDÖ-BB depresyon düzeyi düşük (<4) saptanmıştır. Katılımcıların BBFAA fiziksel aktivite sınıflamasına göre %66'sı (n=99) hareketsiz, %17.3'ü (n=26) az hareketli, %9.3'ü (n=14) orta derecede hareketli, %7.3'ü (n=11) ise hareketlidir. BBFAA sınıflamasına göre hareketsiz olan katılımcıların %38.4'ünün (n=38), az hareketli olanların %23.1'inin (n=6), orta derecede hareketli olanların %14.3'ünün (n=2), hareketli olanların ise %27.3'ünün (n=3) depresyon düzeyi yüksektir. Kolesterolden düşük yağsız diyet uygulayan katılımcıların %55,8'inin (n=29) depresyon düzeyi düşük iken, %44,2'sinin (n=23) depresyon düzeyi yüksektir. Gıda paketlerinin üzerindeki besin/kalori değerlerinin hiçbir zaman okumayan katılımcıların %53,9'unun (n=41) depresyon düzeyi düşük iken, %46,1'inin (n=35) depresyon düzeyi yüksektir. Gıda paketlerinin üzerindeki besin/kalori değerlerinin hiçbir zaman okumayan katılımcıların %81,6'sı (n=62) hareketsiz iken, %13,2'sinin (n=10) az hareketli, %3,9'unun (n=3) orta derecede hareketli, %1,3'ünün (n=1) ise hareketli olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda BBFAA sınıflamasına göre fiziksel aktivite sınıfı ile depresyon düzeyleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Çalışmamızda katılımcıların kolesterolden düşük yağsız diyet uygulayanların depresyon düzeylerinin (BDÖ-BB≥4) istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek olduğu saptanmıştır. Çalışmamızda katılımcıların gıda paketlerinin üzerindeki besin/kalori değerlerini hiçbir zaman okumayanların hem depresyon düzeylerinin (BDÖ-BB≥4) hem de hareketsiz olma yüzdesinin istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Birinci basamak, depresyon, fiziksel aktivite, beslenme, beslenme durumu