Obsesif kompulsif bozukluk tanılı çocuk ve ergenlerde üstbilişler ile problemli internet kullanımının ilişkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜN TÜRE TEKİN
Danışman: Şahin BODUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Üstbiliş, ruhsal bozukluğun gelişmesinde ve sürdürülmesinde önemli bir faktördür. Bu çalışma, Obsesif Kompulsif Bozukluk tanılı çocuk ve ergenlerde Üstbilişsel İşlevler ile Problemli İnternet Kullanımı arasındaki ilişkiyi araştırmayı hedeflemektedir. Aynı zamanda Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB) tanısı ve Problemli İnternet Kullanımı (PİK) olan çocuk ve ergenlerin üstbilişsel işlevleri ile sosyal medya tutumlarını, internet oyunu oynama bozukluklarını tespit etmek amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya 12-18 yaş aralığında, DSM-5 tanı ölçütlerine göre OKB tanısı alan 52 ergen ve 52 sağlıklı kontrol grubu ergen alınmıştır. Psikiyatrik değerlendirme "Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu-Türkçe Uyarlaması" kullanılarak yapılmıştır. Hasta grubunda yer alan ergenlere, obsesyon ve kompulsiyon çeşitliliğini saptamak ve derecelendirmek için Çocuklar için Yale-Brown Obsesyon-Kompulsiyon Ölçeği (ÇY-BOKÖ) araştırmacı tarafından uygulanmıştır. Ayrıca çalışmaya katılan tüm ergenler Üstbiliş Ölçeği Çocuk ve Ergen Formu (ÜBÖ-ÇE), İnternet Bağımlılığı Ölçeği (İBÖ), Sosyal Medya Tutum Ölçeği (SMTÖ), Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği-7 (DOBÖ-7) ölçeklerini doldurarak değerlendirilmişlerdir. Bulgular: OKB grubunun Olumlu Üst Endişeler, Olumsuz Üst Endişeler, Batıl İnanç, Ceza, Sorumluluk ve ÜBÖ-ÇE'den aldıkları toplam puan kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. OKB grubu ve kontrol grubu arasında İBÖ, SMTÖ, DOBÖ-7'den aldıkları puan açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. OKB şiddeti arttıkça PİK'nın arttığı saptanmıştır. OKB tanılı ergenlerin Olumlu Üst Endişeler ile İnternet Bağımlılığı Yoksunluk alt ölçeğinden aldıkları puan arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. OKB tanılı ergenlerin Batıl İnanç, Ceza, Sorumluluk İnançları ve İnternet Bağımlılığı Kontrol Güçlüğü alt ölçeğinden aldıkları puanlar arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Sonuç: OKB grubunda işlevsel olmayan üstbilişler Olumlu Üst Endişeler, Olumsuz Üst Endişeler, Batıl İnanç, Ceza, Sorumluluk alanlarıdır. OKB'de PİK'i yordayıcı üstbiliş alanları Olumlu Üst Endişeler ve Batıl İnanç, Ceza, Sorumluluk inançları olarak saptanmıştır. Bu nedenle OKB olguları değerlendirilirken yukarıda bahsedilen üstbiliş alanları göz önünde bulundurulmalı ve PİK için potansiyel risk faktörü olan üstbilişlerden Olumlu Üst Endişeler ve Batıl İnanç, Ceza, Sorumluluğu hedef alan tedavi stratejileri ön planda tutulmalıdır.