Preoperatif alfa bloker tedavisinin retrograd intrarenal cerrahide üreteral erişim kılıfı yerleştirilmesine olası faydasını öngörücü faktörlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LÜTFİ İHSAN BOYACI
Danışman: Ali Kaan YILDIZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Preoperatif tamsulosin kullanımı ile yapılan alfa bloker tedavisinin, RIRS'ta üreteral erişim kılıfı yerleştirilmesindeki başarıya katkısını değerlendirmektir. Buna ek olarak, bu potansiyel etkinin hangi hasta alt gruplarında daha belirgin olduğunu öngörebilecek klinik ve radyolojik parametreleri analiz etmek hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Üroloji Kliniği'nde Ocak 2024 - Temmuz 2025 tarihleri arasında, böbrek taşı ve proksimal üreter taşı nedeniyle fleksibl üreterorenoskopi ile RİRC uygulanan hastaların verileri retrospektif olarak incelendi. Cerrahi öncesi tüm hastaların cinsiyet, yaş, vücut kitle indeksi(VKİ), sigara kullanımı, geçirilmiş endoskopik taş tedavisi öyküsü(aynı taraf-karşı taraf), geçirilmiş ESWL öyküsü, spontan taş düşürme öyküsü, preoperatif kreatin, preoperatif idrar kültürü değerlendirildi. Preoperatif BT değerlendirmesi ile taş lateralitesi(sağ-sol), taşın konumu(üst kaliks, orta kaliks, alt kaliks, pelvis, üreteropelvik bileşke, proksimal üreter) taş dansitesi, taş hacmi, hidronefroz varlığı, hidronefroz derecesi, üreterin üreteropelvik bileşke(UP) çapı, iliak çapraz çapı, distal üreter çapı değerlendirildi. İntraoperatif verilerden operasyon süresi, double J stent takılma durumu ve komplikasyonlar kaydedildi. Postoperatif verilerden hastanede kalış süresi, komplikasyonlar, postoperatif kreatin değeri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya toplam 186 hasta dahil edildi. Bunların 90'ı preoperatif tamsulosin kullanmış, 96'sı ise kullanmamıştı. Üreteral erişim kılıfı (UAS) yerleşme başarısı, tamsulosin kullanan hastalarda %83.3 tamsulosin kullanmayan hastalarda %76.0 idi (p = 0,21). Preoperatif tamsulosin kullanan hastalarda UAS geçen ve geçmeyen gruplardaki tek değişkenli analizde cinsiyet (p=0,04), aynı taraflı geçirilmiş endoürolojik cerrahi öyküsü (p=0,04), taş düşürme öyküsü (p=0,03); Mann-Whitney U testi analizinde yaş (p=0,01), iliak çap (p=0,001) ve distal üreter çapı (p=0,000) açısından gruplar arasındaki fark istatiksel olarak anlamlı bulundu. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, UAS geçişini bağımsız olarak öngören faktörler yaş (OR=0,006; 95% CI: 0,001–0,011), taş düşürme öyküsü (OR=0,142; 95% CI: 0,003–0,281) ve distal üreter çapı (OR=0,17; 95% CI: 0,063–0,289) olarak belirlendi. Sonuç: Preoperatif tamsulosin kullanan hastalarda UAS geçiş başarısını etkileyen en güçlü faktörlerin yaş, taş düşürme öyküsü ve distal üreter çapı olduğu gösterilmiştir. Bu bulgular doğrultusunda; özellikle distal üreter çapı küçük, genç ve taş düşürme öyküsü olmayan hastalarda, hem yan etki riski göz önünde bulundurularak hem de UAS geçişine katkı sağlama olasılığının daha düşük olduğu öngörülerek, preoperatif tamsulosin başlanması beklenen fayda ve olası yan etkiler açısından değerlendirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Retrograd intrarenal cerrahi, tamsulosin, böbrek taşı, ürolitiazis, üreteroskopi, üreteral erişim kılıfı,