Çok düşük doğum ağırlıklı preterm yenidoğanlarda bronkopulmoner displazi insidansı ve etki eden risk faktörlerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ZEYNEP KAMİL KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELEK SÖNMEZOCAK AKTÜRK
Danışman: Selim SANCAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bronkopulmoner displazi (BPD), prematüre bebeklerde yaygın olarak görülen ve uzun vadede ciddi sonuçlara yol açabilen bir hastalıktır. BPD'ye etki eden risk faktörlerinin bilinmesi erken tanı konulmasına yardımcı olabilir. Çalışmamızda çok düşük doğum ağırlıklı (ÇDDA) prematürelerde BPD'ye neden olabilecek prenatal, natal ve postnatal risk faktörlerini ve BPD insidansını belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma için Ocak 2019 - Ocak 2024 tarihleri arasında Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesine (YDYBÜ) yatırılarak izlenen ÇDDA (≤1500 gram)'lı preterm yenidoğanlar çalışmaya dahil edildi. Retrospektif olarak hasta dosyaları taranarak hastaların demografik özellikleri, prenatal, natal ve postnatal özellikleri kaydedildi. Major konjenital anomaliler, sendromik yenidoğanlar, BPD tanısı alamadan kaybedilenler veya sevk edilenler çalışmaya dahil edilmediler. BPD tanım ve sınıflaması için 2001 National Institute of Child Health and Human Devolopment (NICHD) tanım ve sınıflandırma kriterleri kullanıldı. İstatistik analizde SPSS 26 programı kullanıldı. Tekli karşılaştırılmalarda sürekli parametreler için Sudent T test veya Mann Whitney U testleri (normal dağılıma göre) ve sürekli olmayan parametreler için Ki-kare veya Fisher testleri kullanıldı. Tekli karşılaştırmalarda anlamlı bulunan faktörler lojistik regresyon testi ile bağımsız risk faktörleri açısından kıyaslandı. İstatistiksel anlamlılık sınırı olarak p değeri <0,05 alınmıştır. Bulgular: Ünitemizde 5 yıllık sürede çalışmaya dahil edilen ÇDDA'lı 301 hastada BPD insidansı %57 (n=172) saptandı. BPD tanısı alan hastaların ortalama gestasyon haftası (GH) 27,6±2,2 hafta ve doğum ağırlığı (DA) 960±220 g idi ve bu hastaların 67'si (%39) hafif, 43'ü (%25) orta ve 62 (%36)'si ağır BPD grubunda yer aldı. Orta-ağır BPD insidansı %34,8 (n= 105) ve DA 900±220 g ve GH 27,5±2,5 hafta bulundu. x Gebelik haftası düşüklüğü (OR:0,41, %95 CI: 0,31-0,55, p<0,001), respiratuar distress sendromu (RDS) (OR:4,45 %95 CI 1,95-10,18 p<0,001), yaşamın ilk 3 gününde birden fazla inotrop kullanımı (OR: 17,39 %95 CI:1,39- 218,16, p=0,27), YDYBÜ yatışı boyunca 2'den fazla eritrosit süspansiyonu transfüzyonu (OR: 6,41 %95 CI: 1,79- 22,93, p=0,004), trombositopeni <100 10³/mm³ (OR:10,7 %95 CI:1,03-218,16 p=0,027), tam enteral beslenmeye (TEN) geçiş süresi (OR:1,09, %95 CI:1,04-1,14, p<0,001) BPD gelişimi için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Orta-ağır BPD için GH'ye göre düşük DA (SGA) (OR: 18.8, %95 CI:3,17-111, p=0,001) ve postnatal 14. günde halen mekanik ventilatörde olmak (OR:7,3 %95 CI:2,7-20, p<0,001) bağımsız risk faktörü olarak belirlendi. Sonuç: Ünitemizde perinatoloji merkezi olması ve fazla sayıda takipsiz gebe başvurusu nedeniyle diğer merkezlere göre nisbeten daha yüksek BPD insidansı saptanmıştır. Çalışmamızda düşük GH ve DA gibi yaygın bilinen faktörlere ek olarak BPD sonucunu ön görmede RDS, inotrop kullanımı, ES transfüzyonu, trombositopeni ve tam enteral beslenmeye geçiş süresi bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Ayrıca orta-ağır BPD sonucunu ön görmedeki bağımsız risk faktörleri SGA ve mekanik ventilasyona 14 günden uzun süre maruziyet olarak saptandı.