İstanbul ilinde aile sağlığı merkezlerinde çalışan hekimler ile hemşireler arasındaki iş birliğinin iş tatmini üzerine etkisinin araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF RAVZA KIZILAY

Danışman: Hilal ÖZKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmada, İstanbul ilindeki Aile Sağlığı Merkezleri'nde görev yapan hekimler ile hemşireler arasındaki iş birliği düzeyini belirlemek ve iş birliğinin iş tatmini üzerindeki etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı nitelikteki araştırmanın evrenini, İstanbul'da ASM'de görev yapan yaklaşık 4500 aile hekimi ve 4000 hemşire/ebe oluşturmuştur. Pearson korelasyon analizi ile araştırma örneklem büyüklüğü 347 kişi olarak belirlenmiş ve bu kadar katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formu ile Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri Ekiplerinde Hekimler ve Hemşireler Arasındaki İş Birliği Ölçeği ve İş Tatmin Ölçeği'nin Türkçe formu uygulanarak veriler toplanmıştır. Çalışma Nisan-Temmuz 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Elde edilen verilerin analizi tanımlayıcı istatistikler, Mann- Whitney U, Kruskal-Wallis ve Spearman korelasyon testleri ile; iş tatmini Random Forest ve Gradient Boosting makine öğrenmesi modelleriyle tahmin edilerek değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 35,98 ± 7,74 olup %73.2'si kadın, %68.6'sı hekimdir. İş birliği toplam puanı 12-60 aralığında, ortalama 43.20±9.16 bulunmuştur. İş tatmini toplam puanı 5-25 aralığında, ortalama 16.10±4.22 bulunmuştur. Kronik hastalık, sigara/alkol kullanımı ve birime bağlı nüfus değişkenleri her iki ölçekte de anlamlı fark oluşturmamıştır (p>0,05). Cinsiyete göre iş birliği; meslek ve meslekteki hizmet süresine göre ise iş tatmini anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0,05). Buna karşın ekip üyeleriyle uyum, iş dışı sosyal etkinlik planlama, hobi sahibi olma, ASM'nin fiziksel koşullarından ve yönetiminden memnuniyet ile ASM'de hizmet süresinin uzunluğu her iki puanı da anlamlı biçimde artırmıştır (p<0,05). Kadın cinsiyet, eğitim düzeyinin yüksek olması ve günlük muayene sayısının orta düzeyde olmasına göre iş birliği puanları daha yüksek görülmüştür (p<0.05). Hemşire/ebe mesleği, eğitim düzeyinin düşük olması, meslekteki hizmet süresinin uzun olması ve günlük muayene sayısının düşük olması ile iş tatmini puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). İş birliği ile iş tatmini arasında pozitif ve anlamlı, büyüklük olarak zayıf-orta düzeyde bir ilişki saptanmıştır. ix Sonuç: Birinci basamakta hekim-hemşire iş birliğinin iş memnuniyetinin en önemli belirleyicisi olduğu görülmektedir. Bulgular, ASM'lerde ekip çalışmalarının ve çalışma ortamı koşullarının iyileştirilmesinin iş tatmini ve iş birliğini artırabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Birinci basamak sağlık hizmetleri, İş birliği, İş tatmini, Ekip çalışması.