Uzamış sarılığı olan preterm ve term yenidoğanlarda idrar yolu enfeksiyonu sıklığını belirlemek
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ZEYNEP KAMİL KADIN VE ÇOCUK HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERAY TUNCE
Danışman: Rabia Gönül SEZER YAMANEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Uzamış sarılığı olan preterm ve term yenidoğanlarda idrar yolu enfeksiyonu (İYE) sıklığını belirlemek. Hastalar ve Yöntemler: Bu çalışma Ocak 2014 - Nisan 2018 tarihleri arasında İstanbul Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde retrospektif olarak yapıldı. Çalışmada 391 uzamış sarılıklı yenidoğan değerlendirildi. Termler için 14 gün ve üzeri, pretermler için 21 gün ve üzeri serum total bilirubin (STB) düzeyi 10 mg/dl ve üzeri olan yenidoğanlar uzamış sarılık olarak değerlendirildi. Sonda ile alınan idrar kültüründe 10.000 CFU/ml ve üzeri üreme İYE olarak kabul edildi. Doğum ağırlığı, cinsiyet, gebelik haftası, takvim yaşı, fototerapi, kan değişimi ihtiyacı kaydedildi. Laboratuvar değerlendirmeleri anne ve yenidoğanın kan grubu tiplemesini, serum total ve direkt bilirubin düzeylerini, hemogram, C-reaktif protein (CRP), kan kültürü, tam idrar tetkiki ve idrar kültürünü içermektedir. Bulgular: Çalışmamızda 391 yenidoğandan alınan idrar kültürlerinden 11'inde (%2,8) üreme tespit edildi. Erkek cinsiyetteki 246 yenidoğanın 9'unda (%3,65), kız cinsiyetteki 145 yenidoğanın 2'sinde (%1,37) İYE saptandı. Term olan 315 yenidoğanın 8'inde (%2,53), preterm olan 76 yenidoğanın 3'ünde (%3,94) İYE saptandı. İYE olan 11 yenidoğanın 10'undan alınabilen tam idrar tetkikinin 6'sında (%60) lökositüri, 3'ünde (%30) nitritüri tespit edildi. İYE olmayan ve tam idrar tetkiki gönderilen 303 hastanın 28'inde (%9,3) lökositüri, 3'ünde (1%) nitritüri tespit edildi. İYE olanlarda, olmayanlara göre tam idrar tetkikinde lökositüri ve nitritüri daha sık olarak saptandı ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı idi (sırasıyla; p<0,001, p<0,001). Çalışmada İYE olanlarda, olmayanlara göre fototerapi öyküsü daha sık olarak saptandı ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı idi (p=0,007). Çalışmada İYE olanlarda, olmayanlara göre beyaz küre ve trombosit sayısı ortanca değerleri daha yüksek olarak saptandı, aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı idi (sırasıyla; p=0,001, p=0,006). Çalışmada İYE olan ile olmayan bebekler karşılaştırıldığında; gebelik yaşı, takvim yaşı, doğum ağırlığı, hemoglobin düzeyi, serum bilirubin düzeyi açısından anlamlı fark bulunamadı. Hiçbir hastanın kan değişimi ihtiyacı olmamıştı. İYE olan hiçbir hastanın CRP'si yüksek saptanmadı. İYE olan hiçbir yenidoğanın kan kültüründe üreme saptanmadı. İYE olan yenidoğanların %27'sinde üriner ultrasonografide minimal pelvikalisiyel ektazi saptandı. İYE olan yenidoğanlarda en sık etken Escherichia coli olarak bulundu. Tedavide en sık ampisilin, gentamisin birlikte kullanıldığı görüldü. Sonuç: Uzamış sarılık nedeniyle yapılan tetkiklerde %2,8 oranında İYE saptandı. Tedavi edilmeyen İYE kalıcı renal hasar bırakabileceğinden uzamış sarılığı olan bebeklerde, özellikle daha önce sarılık nedeniyle fototerapi öyküsü olan, beyaz küre sayısı ve trombosit sayısı yüksek olan bebeklerde idrar tetkiki ve idrar kültürü ile İYE açısından inceleme yapılmalıdır.