Dahiliye servisinde yatan hastalarda hipomagnezemi sıklığı, etyolojisinin değerlendirilmesi ve hipomagnezeminin prognoza etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA KAPLAN ARAT
Danışman: Süleyman AHBAB
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Magnezyum, insan yaşamının devam edebilmesi için gerekli olan birçok fizyolojik ve biyokimyasal mekanizmalarda rol oynayan son derece önemli bir iyondur. Yüzlerce enzimin kofaktörü ve birçok enziminde hız kısıtlayıcı basamağı olarak yer almaktadır. Bu yüzden vücut içindeki magnezyumun belirli bir dengede olması gerekmektedir. Hipomagnezemi hastanede yatan hastalarda sıklıkla karşılaşılan ve göz ardı edilen bir elektrolit bozukluğudur. Aynı zamanda hipomagnezemi kardiyovasküler hastalık, diabetes mellitus, kronik böbrek hasarı ve kanser gibi hastalıklarla ilişkilidir. Çalışmamızda dahiliye servisinde yatan hastalarda hastane içi hipomagnezemi sıklığını, etyolojisinin ve prognoza etkisinin değerlendirilmesini amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi dahiliye kliniğine 01.01. 2019-31.12.2019 tarihleri arasında çeşitli nedenler ile yatan 18 yaş üzeri 3850 hasta dahil edildi. 18 yaş altı olan hastalar, eksik verileri olan hastalar, magnezyum tetkiki çalışılmamış olan hastalar, günübirlik yatışı yapılan hastalar, tekrarlayan yatışı olanların hastaneye ilk yatışı dışındaki yatışları çalışmaya dahil edilmedi. Toplam 2130 hasta çalışmaya alındı. Şifa ile taburcu olanlar iyi prognoz; vefat eden ve yoğun bakıma giden hastalar kötü prognoz olarak kaydedildi. Hastaların magnezyum değeri, çeyrekliklere (1. çeyrek Mg (%25), Mg ≤1,7 mg/dl; 2. çeyrek Mg (%26 -50), 1,7 mg/dl 2,1 mg/dl) göre gruplandırıldı. Hastaların Mg çeyrekliklerine göre prognozuna, komorbiditeleri ile ilişkisine bakıldı. Bulgular: 2130 hastanın 1013'ü (%51,9) kadındı. Kötü prognoz kabul edilen hastaların yaş ortalaması (69,2 ± 14,9); iyi prognoz kabul edilenlere (59,7 ± 19,1) göre daha yüksekti. Kötü prognoz kabul edilen 180 hastanın 61'inde (%33,9) hipermagnezemi; 42'sinde (%23,3) ise hipomagnezemi saptandı. Kötü prognoz kabul edilen hastalarda hipermagnezemi sıklığı daha fazlaydı, bu istatiksel olarak anlamlıydı (p=0,002). Hipomagnezemik olan 542 hastanın, 284'ünde (%52,4) DM tanısı; 322'sinde (%59,4) HT tanısı; 168'inde (%31,0) KAH tanısı; 76'sında (%14,0) solid kanser tanısı mevcuttu. DM, HT, KBH, solid kanser olan hastalarda hipomagnezemi sıklığı istatistiksel anlamlı olarak artmış saptandı (sırasıyla p değeri: p<0,001, p<0,001, p=0,001, p=0,043). Hipermagnezemik olan 484 hastanın 258'inde (%53,3) KBH tanısı mevcuttu. KBH olan hastalarda hipermagnezemi sıklığı istatiksel olarak anlamlı saptandı (p=0,003). Sonuç: Hipomagnezemi de hipermagnezemi de atlanmaması gereken elektrolit bozukluklarıdır. Kronik hastalık sürecinde her iki bozukluk da eşlik edebilir. Eşlik eden hastalıklardan bağımsız hipermagnezemi kötü prognoz ile istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Magnezyum imbalansını saptamak ve bunun nedenlerine ulaşıp, onları çözmek önemli olan asıl noktadır. Magnezyum imbalansını etiyoloji, sıklık ve mortalite ilişkisi açısından değerlendirmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: hipomagnezyum, hipermagnezyum, prognoz