COVID-19 pnömonisi tanısıyla hastanede yatan sitokin fırtınası gelişmiş hastalarda tocilizumab ve yüksek doz steroid kullanımının tedavi yanıtı ve mortalite üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, DİYARBAKIR GAZİ YAŞARGİL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER FARUK ALAKUŞ
Danışman: Cengiz DEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: COVID-19 pandemisi 2019 yılının sonlarında ortaya çıkan ve tüm dünyayı etkisi altına alıp, sağlık sistemlerini zorlayacak şekilde devam eden önemli bir morbidite ve mortalite nedeni olmuştur. Yeni tanımlanan SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu bu hastalığın, ilk ortaya çıktığı günden bu yana tedavide önemli gelişmeler kaydedilmiştir. Hastalığın ikinci fazı olan hiperinflamasyon fazında immünmodülatör tedavilerden birçok ilaç denenmiştir. En sık kullanılan tedavilerden ikisi de yüksek doz metilprednizolon ve IL-6 inhibitörü olan tocilizumab ilaçlarıdır. Bu çalışmamızda; COVID-19 ilişkili sitokin fırtınası sendromunda, erişimi kolay ve maliyet-etkin olan yüksek doz steroid ile erişimi nispeten daha zor ve maliyeti yüksek tocilizumab kullanımının klinik ve laboratuvar sonuçlarıyla mortaliteye olan etkilerini karşılaştırarak sunmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız SBÜ Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde COVID-19 pnömonisi nedeniyle servis veya yoğun bakım ünitesinde 01.02.2021 ile 30.09.2021 tarihleri arasında yatmakta olan 116 (%58) erkek ve 84 (%42) kadın hasta olmak üzere sitokin fırtınası gelişmiş toplamda 200 hastanın verileri incelenerek yapılmıştır. Çalışmamız retrospektif ve kesitsel olarak kurgulanmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların sitokin fırtınası için sadece tocilizumab ve sadece yüksek doz metilprednizolon almış olması şart koşulmuştur. Her bir ilaç grubunda toplamda 100'er hastanın verileri incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ve cinsiyet gibi demografik verileri, kronik komorbid hastalıkları, semptom süreleri, başvuru anındaki, ilaçların uygulanmasından önceki ve ilaçların uygulanmasından 72 saat sonraki klinik ve laboratuvar değerleri ile mortalite durumları incelenerek istatiksel analiz yapılmıştır. Bulgular: 200 hastanın verilerinin incelendiği çalışmada hastaların 116'sı (%58) erkek ve 84'ü (%42) kadındı. Genel yaş ortalaması 63,25±13,9 yıl idi. Hastaların 127'sinde (%63,5) en az bir komorbid hastalık mevcuttu ve komorbid hastalık yüksek doz steroid kolunda anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,005). En sık görülen komorbid hastalık hipertansiyondu (%49,5). Hastaların ilaç öncesi semptom başlama süresi 9,8±2,9 gün olup, tocilizumab kolunda anlamlı olarak yüksekti (p=0,001) Her iki ilaç grubu oksijen satürasyonu, CRP, lenfosit, ferritin düzeyi gibi klinik ve laborauvar parametrelerini iyileştirmede benzer etkinliğe sahipti. Tocilizumabın yükselen vücut sıcaklığını düşürmede ve lenfosit sayısını yükseltmede yüksek doz metilprednizolona nazaran daha etkin olduğu görüldü (p 0,05). Sonuç: COVID-19 ilişkili sitokin fırtınasında; immünmodülatör tedavilerden tocilizumab ve yüksek doz steroidin karşılaştırılmış olduğu çalışmamızdan elde edilen sonuçlar, maliyet-etkin ve ulaşımı kolay olan yüksek doz steroid tedavisinin tocilizumaba tercih edilebileceğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Covid-19, tocilizumab, sitokin fırtınası, pulse steroid