Staphylococcus aureus bakteriyemisinde kan kültür şişesinin pozitiflik sinyal saati ile invaziv enfeksiyon arasındaki ilişki ve metastatik odak varlığının incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA BAŞCIOĞLU BOZYİĞİT
Danışman: Ayşe Yasemin TEZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Staphylococcus aureus bakteriyemisi (SAB), tanısı ve tedavisi zor komplikasyonlarla ilerleyen morbiditesi ve mortalitesi yüksek bir enfeksiyondur. Antimikrobiyal tedavinin optimal süresi metastatik enfeksiyonu olan ve olmayan hastalarda farklılık gösterdiğinden, metastatik enfeksiyonlar SAB'li hastalarda kritik komplikasyonlardır. Çalışmamızda kan kültüründe S. aureus üreyen hastaların enfeksiyon odakları, metastatik odak açısından yapılan radyolojik görüntülemeleri ve kan kültür vasatlarının sinyal pozitiflik saatiyle metastatik odak arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlandı. Gereç ve yöntem: Çalışmamıza, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde 01.01.2021- 31.01.2023 tarihleri arasında yatarak tedavi almış, yatış süresince kan kültüründe S. aureus üremesi olan 18 yaş ve üzerindeki 618 hasta retrospektif olarak incelenerek dahil edilmiştir. Hastalar komorbid hastalıkları, yabancı cisim varlığı, hastanede kalış süresi, kültür üremeleri, üreme sinyal saati, hedef ve yayılıma yönelik görüntülemeleri, SAB odakları ve mortalite durumları açısından değerlendirildi. Hastalık ciddiyet skorlaması için qPitt (quick version of the Pitt) bakteriyemi skoru kullanıldı. Ek olarak, hastanemizdeki S. aureus suşlarının metisilin direnç durumu, kan kültürü şişesinin pozitiflik sinyal saati ile SAB odağı ve 30.gün mortalitesi arasındaki ilişki de araştırıldı. Bulgular: Hastaların 363'ü (%58,7) erkek, 255'i (%41,3) kadın ve ortalama yaşı 67,2±16,3 (18-100) olarak saptandı. Servislerde takip edilen hasta sayısı 295 (%47,7) ve yoğun bakım ünitelerinde takip edilen hasta sayısı 323 (%52,3) idi. 424 hastada (%68,6) etkenin metisilin duyarlı olduğu ve metisilin dirençli suşlarının 114'ünde (%59) vankomisin minimal inhibitör konsantrasyon değerinin 0.5 olduğu tespit edildi. Yapılan görüntüleme oranlarına bakıldığında; 363 hastaya (%58,7) transtorasik ekokardiyografi, 42 hastaya (%6,8) transözefagial ekokardiyografi yapıldığı görüldü. Tespit edilen enfeksiyon odakları ile kan kültür şişesinin sinyal pozitiflik saati arasındaki ilişki değerlendirildiğinde; erken dönemde infektif endokardit, kateter ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu ve üriner sistem enfeksiyonunun, geç dönemde ise pnömoninin sinyal verdiği tespit edildi. 30.gün mortalitesi ile qPitt bakteriyemi skoru arasındaki ilişki incelendiğinde skor arttıkça mortalite oranının artışı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001). Sonuç: S. aureus'un invaziv enfeksiyon yapma oranın yüksekliği ve infektif endokarditte tipik etkenlerin başında gelmesi odak araştırılmasını gerekli kılmaktadır. Çalışmamızda başta ekokardiyografik incelemeler olmak üzere radyolojik görüntüleme yöntemlerinin yetersiz uygulandığı, bu konuda daha fazla ileri araştırmaya ihtiyaç olduğu görülmektedir. Kan kültürlerinin endovasküler sistem enfeksiyonları ve üriner sistem enfeksiyonu için erken sinyal vermesi SAB takibinde olası odakların gözden geçirilmesini, gerekli tetkiklerin zaman kaybetmeden planlanmasını ve kaynak kontrolünün sağlanmasına yönelik işlemlerin erken dönemde yapılarak sağkalımı, hastane yatış süresini ve tedavi yanıtını olumlu yönde etkilemesi beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Staphylococcus aureus, kan kültür sinyal saati, metastatik enfeksiyon