Yenidoğan sarılıklarında transkutan bilirubin ve total serum bilirubinin karşılaştırılması ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER UYSAL
Danışman: Hasan KAHVECİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmamızda total serum bilirubin (TSB) düzeyleri ile transkutan bilirubinometre aracılığı ile ciltten ölçülen total bilirubin düzeyleri arasında korelasyon olup olmadığını ve transkutan bilirubin (TKB) ölçümlerinde güvenilirliğin hangi değerden sonra bozulduğunu tespit etmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya yenidoğan hiperbilirubinemisi nedeniyle fototerapi almak için yenidoğan yoğun bakım ünitesine yatışı yapılan gestasyon yaşları 36+6/7 ile 42 hafta arası olan sınırda prematüre ve term bebekler dâhil edildi. TSB ölçümü için venöz kan alma işleminden ±10 dakika aralığında alın, göğüs ve karın cildinden MBJ20 TKB cihazı ile ardışık 3 ölçüm yapılıp ortalamaları alındı. TSB ve TKB'den elde edilen veriler arasındaki ilişki istatistiksel olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızda gestasyon yaşı ≥ 36+6/7 hafta olan sınırda prematüre ve term olmak üzere toplamda 200 yenidoğanın dâhil edildiği fototerapi öncesi ve fototerapi sonrası 630 sayıda venöz, 627 sayıda ciltten ölçüm yapıldı. Fototerapi öncesi bakılan TSB ve TKB düzeyleri arasında korelasyon katsayısı (r) 0,853, p<0.001 yüksek seviyede pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edildi. TKB düzeyi için cut-off değeri 12,95 mg/dl alındığında sensitivitesi % 79 ve spesifitesi %54 saptandı, eğri altında kalan alan 0,70 (0,62-0,77), p<0,001, TSB düzeyi için cut-off değeri 14,0 mg/dl alındığında sensitivitesi % 91 ve spesifitesi %58 saptandı, eğri altında kalan alan 0,87 (0,82-0,92), p<0,001. Doğruluk oranlarına ve sensivite değerlerine bakıldığında cut-off değeri 13 mg/dl üzerine çıktığında doğruluk oranlarının, sensivitenin ve yüzdesel dağılımın düştüğünü görmekteyiz. Sonuç: Çalışmamızda Gestasyon yaşı ≥ 366/7 hafta olan bebeklerde transkutan bilirubinometre ile ölçülen total bilirubin değerlerinin serumdan ölçülen total bilirubin değerleri ile 13 mg/dl'ye kadar çok iyi bir korelasyon gösterdiği, 13 mg/dl'de bu korelasyonun bozulmaya başladığı gösterilmiştir. Bu nedenle terme yakın ve term bebeklerde, hiperbilirubinemi taraması veya fototerapi sonrası transkutan bilirubinometre ile yapılan total bilirubin ölçümlerinde, daha önceki çalışmalarda önerildiği gibi 12 mg/dl'nin üzerinde değil de, 13 mg/dl'nin üzerindeki değerlerde, total bilirubinin serumdan bakılarak doğrulanmasının bebeklerde flebotomi yolu ile daha az kan alınmasına ve daha az invaziv işlem yapılmasına ve böylece daha az enfeksiyona neden olacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Yenidoğan, hiperbilirubinemi, sarılık, trankutanöz bilirubin, total serum bilirubin