Fokal karaciğer lezyonlarının saptanmasında düşük ve yüksek 'B' değeri ile elde olunan difüzyon ağırlıklı mr görüntüleme ile 3 farklı T2A MR sekanslarının efektivitelerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OKAN DİLEK
Danışman: Bozkurt GÜLEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Fokal karaciğer lezyonlarının saptanmasında düşük ve yüksek 'b' değeri ile elde olunan difüzyon ağırlıklı MR görüntüleme (DAG) ile üç farklı T2A sekanslarının [Single Shot Fast Spin Echo (SSFSE), Fast Imaging Employing Steady State Acquisition Sequence (FIESTA), Periodically Rotated Overlapping Parallel Lines with Enhanced Reconstruction (PROPELLER) FSE] etkinliklerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve yöntem: Çalışmamızda, kliniğimizde yapılan 1024 üst batın MR tetkiki taranarak fokal karaciğer lezyonu olan 147 hasta ve bu hastalara ait 255 lezyon değerlendirmeye alındı. Bu hastaların 84'ü kadın, 63'ü erkekti. Çalışmaya katılanlardan birden fazla karaciğer lezyonu olan hastalarda en fazla 4 lezyon değerlendirmeye alındı. Değerlendirmede hasta yaş ortalaması 55,2 ± 14,7 yıl, lezyonların boyut ortalaması 22,24 ± 21,22 mm olarak hesaplandı. Lezyonların 199'u benign, 56'sı maligndi. Fokal karaciğer lezyonlarının saptanmasında düşük b (0 sn/mm²) ve yüksek b (600 sn/mm²) difüzyon ağırlıklı görüntüler ile üç farklı T2A sekanslar (SSFSE, FIESTA, PROPELLER FSE) kullanıldı. Değerlendirme, çift kör prensibi kullanılmak süretiyle, üç farklı radyolog tarafından yapıldı. Değerlendirmelerde DAG'ler ve T2A görüntüler ayrı ayrı, farklı zamanlarda yorumlandı. Hastaların üst batın MR tetkiklerinin kontrastlı serilerine, DAG'lerine, T2A ve T1A görüntülerine, eski tetkiklerine, hastanın klinik bilgilerine bakılarak yapılan değerlendirme sonuçları referans değerler olarak belirlendi. Değerlendiriciler arasındaki uyumu incelemede Kappa istatistik değerlendirmesi metodu kullanıldı. Farklı özelliklere göre sekansların pozitiflik oranını karşılaştırmada Ki Kare istatistiği yöntemi kullanıldı. Tüm testlerde istatistiksel önem düzeyi 0,05 olarak alındı. Bulgular: Değerlendirmede hasta yaş ortalaması 55,2 ± 14,7 yıl, lezyonların boyut ortalaması 22,24 ± 21,22 mm olarak hesaplandı. Lezyonların 199'u benign, 56 'sı maligndi. b 0 DAG, b 600 DAG, FIESTA T2A, SSFSE T2A, PROPELLER FSE T2A görüntülerin fokal karaciğer lezyonlarını tespit etme yüzdeleri sırasıyla %95,7, %66,3, %94,4, %92,8 ve %93,8 olarak hesaplanmış olup b 0 değerli DAG'nin fokal karaciğer lezyonlarını tespit etmede en yüksek orana sahip olduğu anlaşılmıştır. b 0 DAG'lerin diğer tüm serilere göre, fokal malign karaciğer lezyonlarını saptaması daha yükek oranlardadır. b 0 değerli DAG'lerin yüksek oranlarda fokal karaciğer lezyonu tespit etmesi istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0,05). T2A görüntülerde ise en fazla fokal karaciğer lezyon tespit oranının FIESTA sekansında olduğu hesaplandı. Fokal malign karaciğer lezyonlarının tespitinde düşük b değerli görüntülerde tüm malign lezyonlar tespit edilirken, T2A serilerin ise malign lezyonların tespitinde yetersiz kaldığı gözlenmiştir. Yüksek b değerli DAG' lerin, SSFSE ve PROPELLER FSE T2A görüntülere kıyasla malign lezyonları yüksek oranda tespit edebilmesi, istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0,05). Değerlendiriciler arasındaki uyum, sekans sekans değişmekle birlikte, orta ve yüksek derecede uyum gözlendi. Değerlendiricilerin deneyimleri, lezyon tespit etmelerindeki yüzdeler ile paralellik gösterdi. En deneyimli radyolog tüm serilerde, referans değerlere yakın oranlarda fokal karaciğer lezyonları tespiti yapmıştır. En deneyimsiz radyolog ise en uzak değerlendirmeleri yapmıştır. Sonuç: Değerlendiricilerin atladıkları lezyonlar incelendiğinde malign lezyonları T2A serilerde atladıkları görüldü. DAG 'lerin fokal karaciğer lezyonlarını diğer sekanslara göre daha fazla saptaması istatiksel olarak anlamlı olmasa da, T2A görüntülerin DAG'lerle birlikte değerlendirilmesi, malign lezyonların atlanması ihtimalini en aza indirecektir. Sonuç olarak, DAG'nin rutin karaciğer MR incelemelerinde kullanılmasının yararlı olacağı kanaatine varılmıştır. Anahtar kelimeler: Diffüzyon ağırlıklı görüntüleme, T2A görüntüleme, Fokal karaciğer lezyonu, MR, T2A.