Sıçanlarda asetik asit ile oluşturulan deneysel kolit modelinde phoenixin-14'ün olası tedavi edici etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜLYA BUZCU
Danışman: Berna LAÇİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ülseratif kolit (ÜK) kolon ve rektum mukozasının inflamasyonu ile seyreden, kesin tedavisi olmayan kronik bir hastalıktır. 2013 yılında sıçan hipotalamusunda keşfedilen phoenixin (PNX)-14 anti-inflamatuvar ve antioksidan etkilere sahip bir peptittir. Çalışmanın amacı asetik asit (AA) ile oluşturulan ÜK modelinde PNX-14'ün olası tedavi edici etkilerini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Kolit modeli 1 ml %5'lik AA'nın sıçanlara intrarektal (i.r.) verilmesiyle oluşturulurken, kontrol grubuna serum fizyolojik (SF; i.r.) uygulandı. Kontrol grubuna intraperitoneal (i.p.) SF; kolit gruplarını oluşturan sıçanlara ise kolit oluşturulmasını takiben SF (AA grubu) veya PNX-14 (AA+PNX grubu; 50 µg/kg/gün) veya Cetrorelix (AA+CTX grubu; 100 µg/kg/gün) veya PNX-14 tedavisi öncesi CTX (AA+CTX+PNX grubu) veya sülfasalazin (AA+SS grubu; 100 mg/kg/gün; pozitif kontrol) 3 gün boyunca, günde 1 kez i.p. verildi. 3. günde histolojik ve biyokimyasal değerlendirmeler [myeloperoksidaz (MPO), malondialdehit (MDA), glutatyon (GSH), kemiluminesans (KL), sitokin (tümör nekroz faktör-, interferon-, interlökin (IL)-1, IL-6 ve IL-8), kaspaz-3, 8-hidroksi-2'-deoksiguanozin (8-OHdG) ölçümleri] için kolon örnekleri alındı. Bulgular: AA grubunda makroskopik ve mikroskopik hasar skorları, doku yaş ağırlığı, doku MPO, MDA, kaspaz-3, sitokin ve KL değerlerindeki artış PNX-14 tedavisiyle azaldı, antioksidan GSH seviyelerindeki düşüş geri döndü. AA+CTX ve AA+CTX+PNX gruplarında hasar skorları, kaspaz-3, 8-OHdG, sitokin ve KL seviyeleri azaldı. AA+SS grubunda ise MDA ve GSH düzeyleri değişmezken, diğer tüm ölçümlerde iyileşme gözlendi. Sonuç: Bu çalışmada makroskopik, histolojik ve biyokimyasal parametrelerde iyileşme sağlayan PNX-14'ün anti-inflamatuvar, antioksidan ve anti-apoptotik etkileriyle ÜK'de yararlı bir terapötik ajan olabileceği gösterilmiştir. Ayrıca, farklı çalışmalarda PNX-14'ün etkilerini antagonize eden CTX'in bu modelde PNX-14 ile benzer etkilere sahip olduğunu ilk kez ortaya koymuş bulunmaktayız. Anahtar Kelimeler: Asetik Asit, İnflamasyon, Oksidatif hasar, Phoenixin-14, Ülseratif Kolit