Sağlık alanında yükseköğrenim gören öğrencilere yönelik kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer (KBRN) eğitim programının geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, TIBBİ KBRN ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYLA SAYIN ÖZTÜRK
Danışman: Sermet SEZİGEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın genel amacı, eğitim ihtiyaçları doğrultusunda sağlık alanında yükseköğrenim gören öğrencilere yönelik KBRN eğitim programının geliştirilmesidir. Araştırmanın örneklemini, Ankara ilinde Sağlık Bakanlığı'na bağlı eğitim ve araştırma hastanelerinin acil kliniklerinde görev yapan 332 acil tıp hekimi ve asistanları, hemşireler, ilk ve acil yardım teknikerleri/teknisyenleri ile Ankara 112 istasyonlarında komuta kontrol merkezlerinde görev yapan hekimler ile ilk ve acil yardım teknikerleri/teknisyenleri oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri anket yöntemi ile toplanmıştır. Katılımcılara uygulanan eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi anketi sonrasında elde edilen verilerin analiz sonuçlarına göre "KBRN Eğitim Programı" hazırlanmıştır. Verilerin analizlerinde, SPSS 25 paket programı uygulanarak frekans, yüzdelik, güvenilirlik analizleri, ortalama, ki-kare testi, bağımsız örneklem t- testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Doğrusal ilişkilerin tespiti için regresyon analizleri yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık için p<0,05 değeri kullanılmıştır. Verilerin analizlerine göre katılımcılar kendilerini KBRN tehditlerine karşı müdahalede ve önlemede yeterli görmemekte ve eğitime ihtiyaç duyduklarını belirlenmiştir. Özellikle nükleer tehlikeler (t=-4,714) konusunda bir açığın bulunduğu ve bu alandan başlayarak sırasıyla radyolojik (t=5,981), biyolojik (t=4,952) ve kimyasal (t=4,152) tehlikeler konusunda eğitim alınması gerektiği bulgusuna ulaşılmıştır. Bu veriler doğrultusunda sağlık alanında öğrenim gören öğrencilere yönelik "Yeterliğe Dayalı Modüler Eğitim Programı" hazırlanmıştır. Yeterliklere ait işlem analiz formları hazırlanarak bilgi, beceri ve tavır geliştirmeye yönelik işlem basamakları oluşturulmuştur. Her yeterlik bir modül olarak değerlendirilmiştir. Program kapsamında hazırlanan yeterlikler: Modül 1: KBRN Olay Yönetimi, Modül 2: Kişisel Koruyucu Donanım Kullanımı, Modül 3: Tıbbi Dekontaminasyon, Modül 4: Kimyasal Ajanlar, Modül 5: Biyolojik Ajanlar, Modül: 6: Radyolojik ve Nükleer Ajanlardır. Türkiye'de KBRN savunması konusunda bilimsel altyapının geliştirilmesi ve savunmaya yönelik kurumların farkındalığının arttırılması büyük önem arz etmektedir. KBRN alanında yetkin ve deneyimli sağlık personelinin yetiştirilmesi verilen sağlık hizmetinin kesintiye uğramadan devam etmesine katkıda bulunacaktır. Anahtar kelimeler: KBRN, eğitim, eğitim programı