Diz osteoartriti hastalarında radyolojik değişikliklerin denge bozukluğu ve düşme korkusu üzerine etkisinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP ALPOĞUZ YILMAZ
Danışman: Hakan GENÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada diz osteoartriti (OA) hastalarında gelişen radyografik ve ultrasonografik değişikliklerin denge bozukluğu ve düşme korkusu üzerine olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Klinik ve radyolojik olarak diz OA tanısı konulan 97 hasta ve diz yakınması olmayan ve yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 33 sağlıklı gönüllü birey çalışmaya dahil edildi. Bireylerin fonksiyonel düzeyi Western Ontario ve McMaster Üniversitesi Osteoartrit İndeksi (WOMAC) skoru ile, statik ve dinamik denge; Berg denge testi ile, dinamik denge ve mobilite; zamanlı kalk yürü testi (ZKYT) ile ve düşme korkusu; Uluslararası Düşme Etkinlik Ölçeği (DEÖ-I) ile değerlendirildi. Geçen yıl içindeki düşmelerin sayısı sorgulandı. Ağrı şiddeti; gece, istirahat ve aktivite yaparken olmak üzere görsel analog skala (GAS) ile değerlendirildi ve, diz eklem hareket kısıtlılığını belirlemek için diz fleksiyon açısı ölçüldü. Hasta grubunda diz osteoartritinin radyografik evrelemesi için Kellgren Lawrence (KL) skalası kullanıldı. Ultrasonografi ile femoral kartilaj (FK) kalınlığı, quadriceps femoris (QF) kas kalınlığı, uyluk subkutan yağ kalınlığı, QF kas kalınlığının subkutan yağ kalınlığına oranı, QF tendon kalınlığı, proksimal ve distal patellar tendon kalınlığı, patellar tendon patolojisi varlığı, suprapatellar efüzyon varlığı değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamızın sonucunda, diz OA grubunda denge bozukluğu ve düşme korkusu daha yüksek bulundu; Berg denge skorları daha düşük, ZKYT süresi daha uzun, DEÖ-I skorları daha yüksek saptandı (hepsi için p<0,001). Diz OA'lı hastalarda Berg denge skorları ile uyluk subkutan yağ kalınlığı ve KL skoru ile negatif korelasyon, FK ortalama kalınlığı, QF kas kalınlığı ve QF kas kalınlığının subkutan yağ kalınlığına oranı arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). Diz OA'lı hastalarda ZKYT süreleri ile KL skoru, uyluk subkutan yağ kalınlığı ile pozitif korelasyon, QF kas kalınlığının subkutan yağ kalınlığına oranı ile anlamlı negatif korelasyon saptandı (p<0,05). Diz OA'lı hastalarda DEÖ-I skorları ile uyluk subkutan yağ kalınlığı ile pozitif korelasyon, QF kas kalınlığı, QF tendon kalınlığı, QF kas kalınlığının subkutan yağ kalınlığına oranı arasında anlamlı negatif korelasyon saptandı (p<0,05). Sonuç: Diz OA'lı hastalarda denge skorlarını daha düşük, düşme korkusunu daha yüksek saptadık. İleri radyolojik evre ve ultrasonografik olarak değerlendirilen QF kas kalınlığı, uyluk subkutan yağ kalınlığı, QF kas kalınlığının subkutan yağ kalınlığına oranı, QF tendon kalınlığı, patellar tendon kalınlığı, patellar tendon patolojisi varlığı ve femur kartilaj kalınlığı hastalardaki denge bozukluğu, düşme riski ve düşme korkusu konusunda fikir verebilir. Çalışma sonuçlarımızın belirgin radyolojik değişiklikleri olan diz osteoartriti hastalarında denge bozukluğu ve düşme korkusu varlığı konusundaki farkındalığı arttıracağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Diz osteooartriti, radyografi, ultrasonografi, denge bozukluğu, düşme korkusu