Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran hastalarda psikiyatrik semptomların taranması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞRI BATU HASANBAŞ
Danışman: Özlem POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aile hekimliği, birinci basamak sağlık hizmetlerinde ayrışmamış hastayı karşılaması hastalara bütüncül yaklaşması açısından eşsiz bir yere sahiptir. Birinci basamağa her disiplinden hastalığa sahip bireyler başvurabilmektedir. Psikiyatrik yakınmaları olan hastalar da bunların önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Yaptığımız çalışmanın amacı; aile hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda SCL-90-R kullanılarak psikiyatrik semptomların sıklığını tespit etmektir. Gereç ve Yöntem: Prospektif anket çalışması olan çalışmamız Ağustos 2023-Şubat 2024 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. Çalışmamız aile hekimliği polikliniğine farklı sebeplerle başvuran 435 hastanın katılımıyla gerçekleşmiştir. Çalışmamızda Dünya'da ve ülkemizde psikopatolojilerin saptanmasında ve değerlendirilmesinde sıklıkla kullanılan 90 sorudan oluşan SCL-90-R anketi çalışmaya katılmaya gönüllü bireylere yüz yüze uygulanmıştır. Toplanan veriler, IBM SPSS versiyon 26 programına aktarılmış ve değerlendirilmiştir. Anketin 10 alt ölçeğine ait ortalama puanlar 0-1,5 arası normal, 1,51-2,5 arası araz düzeyi yüksek, 2,51-4 arası araz düzeyi çok yüksek olarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda yer alan 435 kişinin, 149'u (%34,3) erkek, 286'sı (%65,7) kadındı. Genel yaş ortalamaları 38,58 ± 0,63, erkeklerin 41,61 ± 1,07, kadınların 37 ± 0,76 olarak bulunmuştur. Kadın hastalarda Depresyon, Obsesif-Kompülsif bozukluk, Somatizasyon, Anksiyete ve Genel Semptom İndeksleri oranlarının erkeklerden anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. (p<0.05-p<0.001). Ayrıca tüm semptomlar 18-40 yaş aralığında yüksek olmakla birlikte Öfke-Düşmanlık ve Anksiyete semptomları anlamlı şekilde diğer yaş gruplarına göre yüksek bulunmuştur. Doğurganlık çağındaki kadınlarda (18-49 yaş) Öfke-Düşmanlık ve Paranoid düşünce semptomları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Evli olmayan bireylerde evli olan bireylere göre kişilerarası duyarlılık anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Bireylerin %49,65'inde en az bir psikiyatrik semptom açısından araz düzeyi yüksek veya çok yüksek saptanmıştır. Sonuç: Katılımcıların neredeyse yarısında, en az bir psikiyatrik semptom açısından araz düzeyi yüksek veya çok yüksek olarak çıkması toplumumuzda psikiyatrik yakınmaların ne denli sık olduğunu göstermektedir. Ayrıca tüm psikiyatrik yakınmaların kadın hastalarda daha yoğun görülmesi ve özellikle Depresyon, Ansksiyete, Obsesif-kompülsif ve Somatizasyon gibi semptomların anlamlı düzeyde yüksek görülmesi kadınlarımızın sosyal hayatta birçok zorlukla karşılaştığının göstergesidir. Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Psikiyatri, Semptom, SCL-90, SCL-90-R