Acil servise karbonmonoksit zehirlenmesi ile gelen hastalarda kardiyotoksisiteye bağlı gelişen EKG'deki miyokardiyal repolarizasyon parametlerine hiperbarik oksijen tedavisinin etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİSA SECERLİ ÖZDEMİR
Danışman: Onur TEZEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Karbonmonoksit gazı, dünya genelinde en sık zehirlenme kaynakları arasındadır ve mortalite ile morbiditenin önemli nedenlerindendir. Zehirlenmenin ana tedavisi oksijen terapisidir ve bu terapilerden biri hiperbarik oksijen tedavisidir. Bu çalışmanın amacı, acil servise karbonmonoksit zehirlenmesi ile başvuran hastalarda gelişen kardiyotoksisiteye hiperbarik oksijen tedavisinin etkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Çalışma Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisinde prospektif olarak yapıldı. 8 Ocak 2025-3 Eylül 2025 tarihleri arasında karbonmonoksit zehirlenmesiyle gelen 18-65 yaş arasındaki hastalarının verileri toplandı. Hastaların yaşı, cinsiyeti, başvuru tipi, başvuru süresi, zehirlenme kaynağı kayıt altına alındı, ayrıca hiperbarik oksijen tedavisi öncesi ve sonrası vital bulguları, laboratuvar tetkikleri ve EKG'leri kayıt altına alındı. Ek olarak 18-65 yaş arasındaki sağlıklı grubun yaşı, cinsiyeti ve EKG örnekleri kayıt altına alındı. Elde edilen verilerin değerlendirilmesi için Graphad 5 programı kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya toplam 102 kişi dahil edildi. Bunların %46'sını (n=47) hasta grubu ve %54'ünü (n=55) kontrol grup oluşturdu. Hasta grubundaki 47 kişinin %57'si (n=27) kadın cinsiyete sahipken %43'ü (n=20) erkek cinsiyete sahipti. Hasta grubundaki kadın hastaların yaş ortalaması 47,7 iken erkek hastaların yaş ortalaması 50'idi. Kontrol grubundaki 55 kişinin %54'ü (n=30) kadın cinsiyete sahipken %46'sı (n=25) erkek cinsiyete sahipti. Kontrol grubundaki kadınların yaş ortalaması 44 ile erkeklerin yaş ortalaması 35'idi. Hasta grubu kendi içinde hiperbarik tedavisi öncesi ve sonrası değerlendirildiğinde tedavi öncesinde ortalama arter basıncında yükselme olurken kalp hızı ve satürasyonda düşme gözlendi. Kalp hızındaki düşüş anlamlı ölçüdeydi ve p değeri <0,001 olarak hesaplandı. Laboratuvar tetkiklerinde Ph değeri değişmezken karbonmonoksit ve laktat değerinde anlamlı ölçüde düşüş saptandı (p=0,001). Kardiyak biyobelirteçleri olan troponin, CK MB ve Pro BNP değerlerinde artış gözlendi ancak bu artış sadece Pro BNP'de anlamlı bulundu (p <0,001). EKG'deki miyokardiyal repolarizasyon parametreleri karşılaştırıldığında QTc, Tpe, Tpe-D, Tpe/QTc ve Tpe/QT değerlerinde azalma saptandı. Ancak Tpe/QT oranı dışındaki parametrelerdeki azalma anlamlı ölçüde değildi ve Tpe/QT oranının p değeri 0,036 olarak hesaplandı. Hasta grubuyla kontrol grubunun EKG'lerindeki miyokardiyal repolarizasyon parametreleri karşılaştırıldığında ise kontrol grupta ölçülen QTc, Tpe, Tpe-D, Tpe/QTc ve Tpe/QT değerleri hem hiperbarik tedavisi öncesindeki hem de hiperbarik tedavi sonrasındaki değerlere göre daha düşük saptandı. İki grup arasındaki tek anlamlı fark QTc'de bulundu. Sonuç: Karbonmonoksit gazı kardiyoktoksik etkilidir. Hiperbarik oksijen tedavisinin endikasyonları değerlendirilirken hastaların CO düzeyi ve kliniğine ek olarak kardiyak biyobelirteçleri ile EKG'deki miyokardiyal repolarizasyon parametrelerinin değerlendirilmesinin de yararlı olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Karbonmonoksit zehirlenmesi, Hiperbarik oksijen tedavisi, Kardiyotoksisite, Miyokardiyal repolarizasyon parametreleri