Akut bronşiolit tanısı ile hastanede yatan 2 yaş altı çocuklarda viral etkenlerin, anne sütü alımının ve sigara maruziyetinin hastalığın şiddetine ve tekrarlamasına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA ER KEŞKEKOĞLU
Danışman: Halil Uğur HATİPOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Akut bronşiolit, viral etkenlerin neden olduğu, iki yaşından küçük çocuklarda bronşiollerin inflamasyonuyla ortaya çıkan, öksürük, hışıltı, takipne, interkostal veya subkostal çekilmelerle seyreden bir alt solunum yolu enfeksiyonudur. Çocuklarda morbiditenin ve hastane yatışlarının sık sebeplerinden biridir. Anne sütü ilk 6 ay bebek beslenmesinde hem besleyici hem de immünmodülatör etkisi nedeniyle hayati öneme sahiptir. Sigara dumanı içerdiği kimyasal, alerjen ve toksik moleküller nedeniyle sadece içenlerde değil pasif içicilik yoluyla soluyanlarda da solunum problemleri ve morbiditelere neden olmaktadır. Çalışmamızda anne sütünün bronişolite karşı koruyuculuğunu, pasif içiciliğin bronşiolit için oluşturduğu riski, anne sütünün sigaranın olumsuz etkisine karşı koruyuculuğunu araştırmak amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda, 2020-2024 yılları arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Çocuk Servisi'nde akut bronşiolit tanısı ile yatan 2 yaş altı hastaları retrospektif olarak inceledik. PCR veya hızlı antijen test yöntemi ile RSV, İnfluenza ve SARS-CoV-2 etkenlerinden en az biri tespit edilen çocukların, hasta dosyalarından ve hastane bilgi sisteminden demografik özellikleri, klinik bilgileri tespit edildi. Modifiye Tal Skorlaması ile hastalığın şiddeti belirlendi. Hastalar anne sütü alımlarına göre ve pasif içicilik durumlarına göre gruplandırıldı. Ayrıca ebeveynleri hastane sisteminde kayıtlı telefonlarından arandı ve hastaların kliniğimizdeki yatış sonrası geçirliği doktor tanılı bronşiolit sayıları sorgulanıp toplam atak sayısı belirlendi. Toplanan tüm bu veriler, SPSS 27.0 yazılımı kullanılarak istatistiksel olarak analiz edildi. BULGULAR: Çalışmamızda, hastaların %71,9'u 6 aylıktan küçük, medyan yaş 3,1 ay, ortalama yaş ise 5,4 ± 5,6 ay olarak hesaplandı. En sık viral etken RSV idi (%75,2). En sık görülen doğum şekli C/S idi (%54,7). Hastaların %91,6'sında hafif-orta şiddetli bronşiolit görüldü. Modifiye Tal Skoruna göre şiddetli-çok şiddetli bronşiolit olan grupta RSV pozitiflik oranı, yatış gün sayısı, çocuk yoğun bakım ünitesi yatış oranı, salbutamol ve budesonid kullanımı anlamlı olarak daha yüksekti (sırasıyla p=0,012, p=0,046, p<0,001, p<0,001, p<0,001). Sigara maruziyeti olan ve olmayan grupta, anne sütü alımına göre atak sıklıkları değerlendirildiğinde, sadece anne sütü ile beslenenlerde atak sayısının yeterli anne sütü ile beslenemeyenlere göre anlamlı olarak daha düşük olduğu görüldü (p<0,001). Sadece anne sütü ile beslenenler, pasif içicilik derecesine göre karşılaştırıldığında, sigara dumanına maruziyetin artmasına bağlı olarak atak sayısı anlamlı olarak artmıştır (p<0,001). SONUÇ: İlk 6 ayda yalnızca anne sütü ile beslenme, bronşiolit için koruyucu bir faktördür. Pasif içicilik, bronşiolit için bir risk faktörüdür. Anne sütü sigaradan bağımsız bir koruyucu faktör olup, pasif içici bebeklerde bronşiolite karşı koruyucu etkisi görülmüştür. Pasif içicilik anne sütünden bağımsız bir risk faktörü olup yeterli anne sütü alımı olsa dahi sigara maruziyeti arttıkça bronşiolit açısından risk artmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Anne Sütü, Bronşiolit, Bronşiolit Şiddet Skorlaması, Pasif İçicilik.