Riskli bebeklerde telerehabilitasyon tabanlı aile merkezli hedef odaklı fizyoterapi yaklaşımının etkinliği ve ailesel faktörlerin fizyoterapideki rolü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYÇA EVKAYA ACAR
Danışman: Esra PEHLİVAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Riskli bebekler için telerehabilitasyon tabanlı aile merkezli hedef odaklı fizyoterapi yaklaşımının etkinliğini ve ailesel faktörler üzerine etkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Düzeltilmiş yaş 0-12 aylık 26 riskli bebek ve ailelerini dahil ettiğimiz çalışmamızda randomize 2 grup oluşturularak 12 hafta boyunca Telerehabilitasyon grubuna (TG) fizyoterapist eşliğinde gerçek-zamanlı video-konferans yöntemiyle haftada 1-gün ve anne tarafından haftada 2-gün egzersiz yapılırken; Klinik Gözlem grubuna (KG) ayda 1-kez egzersiz eğitim verilen anne tarafından haftada 3-gün egzersiz uygulandı. Egzersizler bebeğin nörogelişimsel seviyesine göre belirlendi ve seanslar 30-45 dakika sürdü. Tedavilerin etkinliği Hammersmith Yenidoğan Nörolojik Muayene (HYNM), Bayley Bebek ve Çocuk Gelişimi Değerlendirme Ölçeği-III (Bayley-III) ve Hedefe Ulaşma Ölçeği (HUÖ) ile değerlendirildi. Ailelere ise Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği (DASS-21), Ebeveyn Özyeterlik Ölçeği (EÖYÖ), Eş Destek Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Anne-Bebek Bağlanması Ölçeği uygulandı. Bulgular: Tedavi öncesi demografik veriler, nörogelişimsel değerlendirmeler ve anketler açısından gruplar-arası anlamlı fark yoktu (p>0,05). Tedavi sonrasında TG'de Bayley-III-bilişsel, Bayley-III-dil, Bayley-III-motor, HYNM ve HUÖ değerlendirmelerinde anlamlı gelişme görüldü (p<0,05). KG'de ise HYNM ve Bayley-III-dil değerlendirmelerinde anlamlı gelişme görülürken (p<0,05); Bayley-III-bilişsel, Bayley-III-motor ve HUÖ değerlendirmelerinde anlamlı gelişme görülmedi (p<0,05). Tedavi sonrasında TG lehine Bayley-III-bilişsel, Bayley-III-motor, HYNM ve HUÖ değerlendirmelerinde fark bulunurken (p<0,05); Bayley-III-dil açısından fark yoktu (p<0,05). Anketlerde TG'de tedavi sonrası DASS-21 tüm değerlerinde ve EÖYÖ'de anlamlı iyileşme gözlendi (p<0,05). Sonuç: Telerehabilitasyon tabanlı aile merkezli hedef odaklı fizyoterapi bebeğin bilişsel, motor ve nörolojik gelişimi açısından KG'ye göre daha etkili bulundu. Telerehabilitasyon çeşitli nedenlerle sık klinik ziyaret sağlayamayacak aileler ve bebekleri için erken müdahale sürecinde avantaj sağlayabilir.