Geriatrik kalça kırığı hastalarının ilk yatış C-reaktif protein (CRP) albumin oranı, nötrofil lenfosit oranı, platelet albumin oranı ve üç farklı nutrisyonel değerlendirme skorlarının mortalite ile ilişkisinin retrospektif olarak değerlendirilmesi

BAHAR ÖZALTAŞ

Geriatrik kalça kırığı hastalarının ilk yatış C-reaktif protein (CRP) albumin oranı, nötrofil lenfosit oranı, platelet albumin oranı ve üç farklı nutrisyonel değerlendirme skorlarının mortalite ile ilişkisinin retrospektif olarak değerlendirilmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FATİH SULTAN MEHMET SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAHAR ÖZALTAŞ

Danışman: Arzu YILDIRIM AR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Geriatrik yaş grubu hastalarda kalça kırığı önemli bir sağlık problemi olarak karşımıza çıkmaktadır ve bu popülasyonda hastaneye en sık başvuru nedenlerinden biridir. Bu hasta grubunda sıklıkla görülen malnutrisyon ile akut ve/veya kronik inflamasyon, hastaların kliniğini ve prognozunu olumsuz yönde etkilemektedir. Çalışmamızda, kalça kırığı nedeniyle hastanemize başvuran geriatrik yaş grubu hastaların nutrisyonel durumlarını değerlendirmek amacıyla prognostik nutrisyonel indeks (PNI), nutrisyonel risk taraması (NRS 2002) ve geriatrik nutrisyonel risk indeksinin (GNRI) ilk yatış gün skorlarının ölçümleri yapıldı. Eş zamanlı olarak inflamatuar durumlarının klinik değerlendirmesi için inflamasyona dayalı olarak değişen C-reaktif protein (CRP) albümin oranı (CAR), nötrofil lenfosit oranı (NLR) ve platelet albümin oranını (PAR) prognostik belirteç olarak kullanmayı ve tüm bu parametrelerin mortalite ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız retrospektif olarak planlandı ve hastanemizin etik kurul onayı (24.03.2022/46) alındıktan sonra Ocak 2018 ile Ocak 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Fatih Sultan Mehmet Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne başvuran kalça kırıklı geriatrik hastalar dahil edildi. Hastalar 65-74 yaş (erken yaşlılık evresi), 75-84 yaş (orta yaşlılık evresi), 85 yaş ve üzeri (ileri yaşlılık evresi) olarak üç gruba ayrıldı. Hastaların demografik özellikleri incelendikten sonra Prognostik nutrisyonel indeks (PNI), Nutrisyonel risk taraması (NRS 2002), Geriatrik nutrisyonel risk indeksi (GNRI), CRP albumin oranı (CAR), nötrofil lenfosit oranı (NLR), platelet albumin oranı (PAR) ile hemoglobin değeri, preoperatif, perioperatif, postoperatif kan ve kan ürünleri transfüzyon ihtiyacı, hastanede yatış süresi, operasyona kadar geçen süre, operasyon süresi, operasyonda çimento kullanımı, çimento implantasyon reaksiyonu gelişimi, preoperatif, perioperatif, postoperatif vazopressör ve/veya inotrop ihtiyacı, yoğun bakım (YBÜ) ihtiyacı ve süresi, Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II (APACHE II), Simplified Acute Physiology Score II (SAPS II) ve Sepsis-Releated Organ Failure Assessment (SOFA) skoru değerleri, mekanik ventilatör ihtiyacı ve süresi, trakeotomi açılıp açılmadığı, yoğun bakımdan çıkış şekli, hastaneden taburculuk ve hastane içi mortalite verileri kaydedildi. ix BULGULAR: Çalışmamıza, %30,8'i (n=123) erkek, %69,3'ü (n=277) kadın, toplam 400 hasta dahil edildi. Hastaların yaşları 65 ile 101 arasında değişmekte olup, ortalama 82,03 ± 7,73 yaş idi. Vücut Kitle İndeksi değerleri ortalama 26,67 ± 5,31 kg/m2 ; ASA skoru medyan değeri 3 olarak tespit edildi. Grup 1'deki olguların PNI değerleri, Grup 3'tekilerden yüksekti (p=0,040). Mortalite gözlenen hastalarda PNI değeri, gözlenmeyenlerden anlamlı düzeyde düşük saptandı (p=0,030). Bununla beraber CAR değerleri, mortalite gözlenmeyenlerden yüksekti (p=0,011). Grup 1'deki olguların NRS-2002 değerleri Grup 2 ve Grup 3'tekilerden anlamlı olarak daha düşüktü (p=0,001). Grup 1'deki olguların hemoglobin değerleri, Grup 2 ve Grup 3'tekilerden anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,009, p=0,022). Yaş gruplarına göre, olguların preoperatif, perioperatif, postoperatif kan transfüzyon ihtiyacı ile vazopressör ve/veya inotrop ihtiyaçlarında farklılık gözlenmedi. Araştırmaya dahil edilen hastaların %34'ünün YBÜ yatışı olduğu görüldü. Grup 3'teki hastaların YBÜ yatış oranları ve mortalite oranları, diğer iki gruptan daha yüksekti (p=0,001, p=0,029). YBÜ mortalite oranı %10,1; hastane içi total mortalite oranı ise %12,8 olarak saptandı. SONUÇ: Bu çalışmamızda kalça kırığıyla opere edilen geriatrik hastalarda, ileri yaşlılık grubunda PNI, CAR ile ASA skoru değerlerinin prognoz ve mortalite ile anlamlı ilişkisini tespit ettik. Ayrıca mortalite gözlenenen olgularda, kan transfüzyon uygulanma oranı ile CAR değeri anlamlı olarak yüksekti. NRS-2002 skoru 3 ve üzerindeki hastaların çoğunluğu daha ileri yaş grubundaydı ve mortalitenin gözlendiği hastalarda Demans/Alzheimer görülme oranı daha fazlaydı. Ancak GNRI skoru, NLR ve PAR değerlerinin, yaş grupları ve mortalite ile anlamlı bir ilişkisi saptanmadı. ANAHTAR KELİMELER: Prognostik nutrisyonal indeks, nutrisyonal durum, geriatri, kalça kırığı, inflamasyon, CRP, albümin, trombosit, nötrofil, lenfosit, mortalite.