Kardiyopulmoner bypass ile yapılan izole koroner arter bypass greft ameliyatlarında intraoperatif en yüksek aktive koagülasyon zamanı değerinin postoperatif kanama üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL KOŞUYOLU YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERKAN AYGÜN
Danışman: Serpil TAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kardiyopulmoner bypass (KPB) devresi altında yapılan koroner arter bypass greftleme (KABG) ameliyatı sırasında genellikle heparin uygulaması yapılmakta ve etkinliği, "aktive koagülasyon zamanı" (ACT) ölçümleriyle izlenmektedir. Ancak ACT için önerilen hedef aralık hakkında net bir fikir birliği bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, izole KABG ameliyatı geçiren hastalarda intraoperatif ACT düzeylerinin optimizasyonuna yönelik bir referans değeri belirlemek ve ACT değerleri ile postoperatif kanama veya cerrahi re-eksplorasyon gereksinimi arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Metod: Şubat-Aralık 2023 tarihleri arasında seçilmiş 645 izole KABG hastası retrospektif olarak preoperatif, intraoperatif ve postoperatif değerlendirildi. İntraoperatif ölçülen ACT değerleri; ilk ACT, heparin sonrası ACT, maksimum ACT ve protamin sonrası ACT olarak gruplandırıldı. ACT değerlerinin cerrahi re-eksplorasyon, drenaj miktarı, kan ürünü kullanımı ve mortalite üzerine etkileri istatistiksel olarak değerlendirildi. p<0.05 değerleri anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Maksimum intraoperatif ACT ile postoperatif kanama veya cerrahi re-eksplorasyon arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Bununla birlikte, re-eksplorasyon gerektiren hastalarda medyan heparin dozu daha düşük (240 mg vs. 250 mg; p=0,047) olmasına rağmen heparin sonrası medyan ACT daha yüksekti (570 s vs. 516 s; p=0,022). ROC analizinde post-heparin ACT için 509,5 s eşiği %81,5 duyarlılık ve %44,6 özgüllük (AUC=0,626) ile belirlendi ve bu değerin üzerindeki hastalarda revizyon oranı anlamlı şekilde artış gösterdi (79,3% vs. 55%; p=0,010). Re- eksplorasyon gereken grupta eritrosit transfüzyonu ihtiyacı medyan 5 üniteye yükselirken, gerekmeyenlerde 2 ünitede kaldı (p<0,001) ve re-eksplorasyon geçirenlerde mortalite %13,8; geçirmeyenlerde %1,0 olarak bulundu (p=0,001). Çok değişkenli regresyon analizinde ise yüksek serum üresi, uzun bypass süresi, artmış eritrosit ve platelet replasmanı ihtiyacı ile cerrahi re-eksplorasyon bağımsız mortalite prediktörleri olarak belirlendi. Sonuç: İzole KABG hastalarında heparin sonrası intraoperatif medyan ACT düzeyi, maksimum ACT değerinden daha güçlü bir re-eksplorasyon ve kanama prediktörü olarak öne çıkmaktadır. Optimal ACT değerlerinin belirlenmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Koroner arter bypass greft cerrahisi, aktive koagülasyon zamanı, postoperatif kanama, kan ürünü kullanımı, cerrahi re-eksplorasyon