Psikotik bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde bilişsel işlev ve sosyal bilişin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YEŞİM SAĞLAM

Danışman: Gül KARAÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

AMAÇ: Çalışmamızın amacı psikotik bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde nörobilişsel işlev ve sosyal bilişini değerlendirmektir. Ayrıca psikotik hastalarda saldırganlık ve intihar davranışının bilişsel işlevler ve sosyal biliş üzerindeki etkisini incelemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamıza psikotik bozukluk tanısı konulan 106 hasta ve 50 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Sosyodemografik bilgiler, araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyodemografik veri formuyla çalışmaya dahil edilen çocuk ve ebeveynlerinden alınmıştır. Hastalara ve sağlıklı kontrollere Klinik Global İzlenim Ölçeği, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği, Reaktif-Proaktif Saldırganlık Ölçeği, Columbia İntihar Riskini Derecelendirme Ölçeği, Premorbid Uyum Ölçeği uygulanmıştır. Nörokognitif özellikler ve Zihin kuramı; Rey İşitsel Sözel Öğrenme Testi, Sayı Dizisi Testi, Sayı Sembol Testi, Kontrollü Kelime Çağrışım Testi, Kategori Akıcılık Testi, İşitsel Üçlü Sessiz Harf Sıralaması, Görsel Kopyalama Testi, Stroop Testi, İz Sürme Testi, Gözlerden Zihin Okuma Testi, Gaf testi ve Premorbid IQ ile değerlendirilmiştir. BULGULAR: 156 çocuk ve ergen (106 olgu ve 50 kontrol) çalışmaya dahil edildi. Olgu grupları, remisyon kriterlerini karşılayan şizofreni (RŞ, n=38), remisyon kriterlerini karşılamayan şizofreni (SŞ, semptomatik şizofreni, n=34) ve şizofreni olmayan diğer psikotik bozukluk (PB, n=34) şeklinde üç ayrı grup olarak oluşturulmuştur. Psikotik bozukluğu olan çocuk ve ergenlerin kontrol grubuna göre nörokognitif alanlardaki bozulması geniş etki boyutlarında tespit edilmiştir (d>0.8). Psikotik bozukluğu olan hastalarda en çok etkilenen alanlar global kognisyon, merkezi Yİ/işlem hızı, sözel ve görsel öğrenme ve bellek olarak tespit edilmiştir. Çalışmamızda gözlerden zihin okuma testinde gruplarımız arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0.001). GAF testinde de gruplar arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmış (p<0.001) olup SŞ ile PB grubu arasında bozulmanın orta etki boyutunda olduğu tespit edilmiştir (0.5