Kişilik bozukluklarının kendiliknesnesi ihtiyaçları, savunma mekanizmaları ve kişilerarası ilişki açısından incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURAN BİNGÖL
Danışman: Yıldız BİLGE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada kişilik bozukluklarının kendiliknesnesi ihtiyaçları, savunma mekanizmaları ve kişilerarası ilişki ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ikinci amacı ise kişilik bozukluklarının kendiliknesnesi ihtiyaçları, savunma mekanizmaları ve kişilerarası ilişki tarafından ne düzeyde yordandığını belirlemektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada veriler Demografik Bilgi Formu, Coolidge Eksen II Envanteri Kısa Form, Kendiliknesnesi İhtiyaçları Envateri, Savunma Biçimleri Testi ve Kişilerarası İlişki Boyutları Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler Eylül-2020 ve Kasım-2020 tarihleri arasında kartopu örneklem yöntemi ile randomizasyon sağlanarak 18-69 yaş aralığında yer alan 403 kişiden oluşan toplum örnekleminden toplanmıştır. Araştırmanın sürekli değişkenleri olan kendiliknesnesi ihtiyaçları, savunma mekanizmaları, kişilerarası ilişki ve kişilik bozuklukları arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı yöntemi; kendiliknesnesi ihtiyaçları, savunma mekanizmaları ve kişilerarası ilişki boyutlarının kişilik bozukluklarını yordayıcı etkiye sahip olup olmadığını belirlemek için Çoklu Regresyon Analizi ve sosyo-demografik değişkenlere göre kendiliknesnesi ihtiyaçları, savunma mekanizmaları, kişilerarası ilişki ve kişilik bozukluklarının farklılaşıp farklılaşmadığını saptamak amacıyla Bağımsız Gruplar t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis Testi uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmada araştırılan değişkenler arasında değişen seviye ve yönlerde korelasyon olduğu; belirli kendiliknesnesi ihtiyaçları, savunma mekanizmaları ve kişilerarası ilişki boyutlarının belirli kişilik bozukluklarını yordadığı ve demografik değişkenlere göre sürekli değişkenlerin anlamlı düzeyde farklılaştığı saptanmıştır. Sonuç: Çalışmada kişilik bozuklukları, aynalanma-idealizasyon-ikizliğe yaklaşma ve idealizasyon-ikizlikten kaçınma ihtiyaçları, immatür, nevrotik savunma mekanizmaları ve kişilerarası ilişki değişkenlerinin birbirleriyle ilişkili olduğu ve aynalanma-idealizasyon-ikizliğe yaklaşma ve idealizasyon-ikizlikten kaçınma ihtiyaçları, immatür savunma mekanizmaları ve kişilerarası ilişki değişkenlerinin kişilik bozukluklarını yordadığı tespit edilmiştir. Ayrıca genç ve bekar olma, psikolojik yardım alma ve yardıma ihtiyaç duymanın kişilik bozuklukları için risk faktörleri olabileceği saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kendiliknesnesi ihtiyaçları, kişilerarası ilişki boyutları, kişilik bozuklukları, savunma mekanizmaları