Median sternotomi ile açık kalp cerrahisi geçiren hastalarda pekto-interkostal fasyal alan bloğunun postoperatif solunum fonksiyonuna olan etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERGÜL ÇELİK
Danışman: Ayşenur SÜMER COŞKUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET GİRİŞ VE AMAÇ: Median sternotomi yöntemiyle gerçekleştirilen açık kalp cerrahisi operasyonlarında, analjezi amacıyla Pekto-İnterkostal Fasyal Alan Bloğu (PIFB) uygulanabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, uygulanan PIFB'nin postoperatif dönemde hastaların solunum fonksiyonlarına olan etkilerini değerlendirmektir. YÖNTEM: Etik kurul onayı alındıktan sonra (08.05.2025 tarih ve 6/36 sayılı karar), çalışmaya katılan gönüllü hastalar randomize olarak iki gruba ayrıldı. Blok grubuna PIFB ile birlikte morfin HKA uygulanırken, Kontrol grubuna yalnızca morfin HKA verildi. Çalışmaya median sternotomi ile açık kalp cerrahisi uygulanan toplam 122 hasta dahil edildi. Takip sürecinde 20 hastanın çalışma dışı kalması nedeniyle analizler 102 hasta üzerinden gerçekleştirildi. Hastaların 52'si Blok grubunda, 50'si ise Kontrol grubunda yer aldı. Solunum fonksiyon testleri [FEV1, FVC, FEV1/FVC, PEF] preoperatif dönemde, taburculuk öncesinde ve postoperatif 30. günde değerlendirildi. Tüm hastalarda ağrı skorları ekstübasyon sonrası 0., 3., 6., 12. ve 24. saatlerde kaydedildi. Demografik veriler, kardiyopulmoner bypass ve aortik kros klemp süreleri, arter kan gazı parametreleri (preoperatif, postoperatif 0. saat ile ekstübasyon sonrası 3., 6., 12. ve 24. saatler), ilk 24 saatteki morfin HKA tüketimi ve ek analjezik gereksinimi, ekstübasyon süresi, yoğun bakım ve hastane yatış süreleri kaydedildi. BULGULAR: Çalışmamızda; solunum fonksiyon testlerinde, her iki grupta taburculuk öncesi dönemde beklenen postoperatif düşüş izlendi; ancak postoperatif 30. günde FEV1 ve özellikle PEF değerlerinin bazal değere dönüş oranı Blok grubunda daha yüksek bulundu. FVC ve FEV1/FVC değerlerinde ise gruplar arasında belirgin fark saptanmadı. Postoperatif ağrı skorları tüm ölçüm zamanlarında Blok grubunda daha düşük bulundu; toplam morfin tüketimi ve ek analjezik gereksinimi de Blok grubunda daha azdı. Arter kan gazı parametreleri genel olarak benzer seyretmekle birlikte, erken postoperatif dönemde (postoperatif 0. saat ile ekstübasyon sonrası 12. ve 24. saat) laktat düzeyleri Blok grubunda daha düşük saptandı. Demografik özellikler, cerrahi süreler, ekstübasyon süresi, yoğun bakım ve hastanede yatış süreleri açısından gruplar genel olarak benzerdi. SONUÇ: Median sternotomi ile açık kalp cerrahisi geçiren hastalarda, PIFB uygulanan grupta postoperatif 30. günde FEV1, FVC ve özellikle PEF açısından daha iyi iyileşme sağlanmış; bazale ulaşma oranları ve delta analizleri, bu grubun solunum fonksiyonlarını başlangıç düzeyine daha fazla yaklaştırdığını göstermiştir. Ayrıca PIFB'nin morfin HKA'ya eklenmesi, erken postoperatif dönemde ağrı kontrolünü iyileştirmiş, opioid ve ek analjezik gereksinimini azaltmıştır. Bu bulgular, PIFB'nin kardiyak cerrahi sonrası multimodal analjezi yaklaşımında yalnızca opioid tasarrufu sağlayan bir yöntem değil, aynı zamanda solunum fonksiyonlarının iyileşmesini destekleyen etkili bir girişim olduğunu düşündürmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Pekto-interkostal fasyal alan bloğu, solunum fonksiyon testi, spirometri, postoperatif ağrı, açık kalp cerrahisi