Kronik bobrek hastaliginda SGLT2 inhibitorlerinin antienflamatuar etkinligi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ETLİK ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAĞMUR İMRENDİ EKER
Danışman: Ebru GÖK OĞUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Günümüzde Tip 2 Diyabetes Mellitus (DM) ve Kronik Böbrek Hastalığı (KBH) giderek artan bir sağlık sorunudur. Bu çalışma, SGLT2 inhibitörlerinin (SGLT2i) Tip 2 DM, KBH ve glomerülonefritlerin tedavisindeki renoprotektif etkilerinin yanısıra enflamasyon üzerindeki etkilerini incelemeyi hedeflemektedir. Literatür incelenerek, Tip 2 DM hastalarında kardiyovasküler hastalıkların ve son dönem böbrek yetmezliğinin arttığı gözlemlenmiştir. KBH tedavisinde SGLT2i diyabetten diyabet dışına taşınmıştır. Bu çalışma, nefroloji polikliniğine başvuran diyabetik nefropati, KBH veya glomerülonefrit tanısı alan ve SGLT2i kullanan 203 hastanın geriye dönük 6 aylık takiplerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Hastaların laboratuvar sonuçları ve enflamasyonun böbrek fonksiyonları üzerindeki etkileri, uzun vadeli etkinliği açısından değerlendirilmiştir. Bu çalışma ile, SGLT2 inhibitörlerinin KBH tedavisindeki rolünün daha iyi anlaşılması, enflamasyon belirteçlerinin hastalık takibinde ve tedavi yanıtının değerlendirilmesinde kullanılabilirliğinin araştırılması, ayrıca klinik uygulamalara yönelik önerilerin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya nefroloji polikliniğine başvuran 500 KBH'li hasta arasından benzer klinik özelliklere sahip 203 SGLT2 inhibitörü kullanan hasta seçilerek analiz edildi. Hasta verileri retrospektif olarak incelenmiştir. İstatistiksel analizler SPSS V.15 ile yapıldı. Çalışmadaki istatistiksel analizlerde p<0.05'in altındaki değerler istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmamıza 203 SGLT2i kullanan KBH'li hasta dahil edilmiştir. Katılımcıların ortalama yaşı 57.9±14.8 yıl ve %%39.9'u kadındı. Ortalama tahmini glomerüler filtrasyon hızı (GFH) 53.4±28.7 ml/dk/1.73 m²'ydi. Çalışmada hastalar diyabetik (n=123) ve non-diyabetik (n=80) olarak iki gruba ayrıldı ve 99 hasta glomerülonefrit tanılıydı. Tüm hastalar incelendiğinde, kreatinin ve GFH'de düşüş, kan basıncında azalma, hemoglobin düzeylerinde artış, HbA1c' de düşüş, albuminüri ve proteinüride azalma istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,05). Ayrıca inflamatuar paremetrelerden nötrofil/lenfosit x platelet (NLP), nötrofil/lenfosit oranı (NLR), platelet/lenfosit oranı (PLR) ve monosit/lenfosit oranı (MLR) başlangıca göre anlamlı düzeyde azaldı. Dapagliflozin ve empagliflozin kullanan hastalarda anlamlı düzeyde proteinüri ve albuminüride düşüşle beraber enflamatuar paremetrelerde de anlamlı düşüş görüldü (p<0,05). Genel olarak değerlendirildiğinde, albüminüri ve proteinüride de %50'den fazla düşüş sağlanan hastalarda enflamatuar parametrelerde (özellikle NLR ve NLP) belirgin iyileşme saptanırken, bu azalmayı göstermeyen grupta değişiklikler daha sınırlı ve düzensizdi (p<0,05). Sonuç: Çalışmamız tek merkez deneyimi olup; literatürle uyumlu olarak SGLT2 inhibitörlerinin proteinüri ve albuminüriyi azalttığı gözlendi. SGLT2i KBH'lilerde progresyonu önlemenin yanı sıra antienflamatuar etki göstermektedir. SGLT2i verilen hastalarda enflamasyonun zamanla azalması SGLT2i'nin renal anemi gibi olası KBH'daki faydalı etkilerini açıklıyor olabilir. Anahtar Sözcükler: Kronik böbrek hastalığı, Sodyum-Glukoz-Kotransporter 2 inhibitörü, enflamasyon