Sigara kullanımı ile sistemik inflamatuar indeks(Sİİ) arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FURKAN OSMAN ERDEM

Danışman: Zuhal Aydan SAĞLAM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Sigara kullanımı ile Sistemik inflamatuar indeks (Sİİ) arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli, retrospektif, tanımlayıcı ve alt grup analizi içeren çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Sigara Bırakma Polikliniğine, 01.03.2023-01.05.2024 tarihleri arasında başvuran, sigara kullanan, çalışmaya katılmaya gönüllü ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 18-45 yaş aralığındaki 117 kişi olgu grubu olarak dahil edildi. İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi İşyeri Hekimliği ve Aile Hekimliği Polikliniklerine iş yeri taraması ve muayene için başvuran sigara içmeyen 118 kişi kontrol grubu olarak değerlendirildi. Tüm bireylerin yaş, cinsiyet ve sağlıklı dönemlerinde alınan en yakın hemogram verileri alınıp Sistemik İnflamatuar İndeks (Sİİ) değerleri trombosit*lenfosit/nötrofil formülü ile hesaplandı. Sigara içen bireylerin bağımlılık skorları (Fagerström nikotin bağımlık testi), sigara başlama yaşı, içilen süre sigara miktarı (paket/yıl) değerleri hasta takip dosyalarından alındı. İstatistiksel analizleri için SPSS 22.0 programı (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. P-değerinin 0.05'in altında olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar şeklinde değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya katılan 235 bireyin %51,1'i erkekti (n=120), 118'i sigara kullanım öyküsü olmayanlar bireylerdi. Kontrol grubunun yaş ortalaması 29,75±8,23 (18-45), %59,3'ü kadındı (n=70). Sigara kullanan grubun yaş ortalamasının 32,61±7,54 (18-45), %61,5'i erkekti (n=72). Olgu grubunun FBNT puanının ortalama 6,81±2,33 olduğu ve %45,3'ünün (n=53) çok yüksek bağımlı kişiler olduğu saptandı. -Grupların trombosit, nötrofil, lenfosit ve Sİİ karşılaştırılmasında hem nötrofil sayısı ve Sİİ değerlerinde olgu grubunun ortalaması kontrol grubunun ortalamasından yüksek bulundu. (p<0,05) -Sigara kullanan erkek bireylerin FBNT puan ortalaması, kadınların ise trombosit sayısı sigara kullanan diğer cinsiyete göre anlamlı yüksek saptandı. (sırasıyla p<0,05; p<0,05) Sigara kullanan katılımcıların yaş, içilen süre, sigaraya başlama yaşı, paket-yıl ve FBNT değişkenleri ile trombosit sayısı, nötrofil sayısı, lenfosit sayısı ve Sİİ değişkenlerinin ilişkisel analizinde; yaş ile FBNT arasında düşük düzeyde, pozitif yönde; içilen süre ile FBNT ve trombosit sayısı arasında düşük düzeyde, pozitif yönde; paket-yıl ile FBNT arasında orta düzeyde, pozitif yönde; FBNT ile nötrofil sayısı arasında düşük düzeyde, pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. -Sigara kullanan grupta orta derece bağımlı kadın katılımcıların oranı, erkek katılımcıların oranından; çok yüksek bağımlı erkek katılımcıların oranı, kadın katılımcıların oranından anlamlı yüksek bulundu (Sırasıyla p=0,037; p=0,043). -Sigara kullanan katılımcıların yaş aralıklarına göre içilen süre, sigaraya başlama yaşı ve paket-yıl değişkenleri değerlendirildiğinde yaş gruplarında içilen süre miktarında ; paket-yıl değişkeninde 36-45 yaş aralığındaki katılımcılarda anlamlı yüksek olduğu saptandı. (sırasıyla p <0,001; p<0,001 ) Sonuç: Bu bulgular, sigara kullanımının inflamasyon üzerindeki etkilerini ve Sİİ'nin bu etkilerin değerlendirilmesinde nasıl kullanılabileceğini göstermektedir. Sigara kullanımının sağlık üzerindeki olumsuz etkileri göz önüne alındığında, sigara bırakma programlarının inflamasyon ve hastalık riskini azaltmada önemli bir rol oynayabileceği vurgulanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Sigara, Sistemik inflamatuar indeks (Sİİ), Fagerstörm bağımlılık nikotin testi (FBNT), Paket/yıl