Aile hekimliği uzmanlık ögrencilerinin çocukluk çağı astımı hakkındaki bilgi, tutum ve uygulamalarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEKERİYA ŞENGÜL
Danışman: Sadık Sami HATİPOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Giderek sıklığı artan, ciddi morbiditeler ve mortalite ilişkilendirilen çocukluk çağı astımı dünyada ve ülkemizde çok önemli bir halk sağlığı sorunudur. Çocukluk çağı astımının primer korunması ve kontrolünde aile hekimlerine büyük ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin çocukluk çağı astımı hakkındaki bilgi düzeylerinin, tutum ve uygulamalarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin çocukluk çağı astımı konusunda farkındalıklarının artırılması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 1 Ocak- 1 Şubat 2023 tarihleri arasında Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi merkez olmak üzere, çevrimiçi ortamdan ulaşılabilen İstanbul genelindeki 320 aile hekimliği uzmanlık öğrencisinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Güncel literatüre göre elde edilmiş, araştırmacı ve yürütücü tarafından geliştirilen, katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ve aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin çocukluk çağı astım hastalığı hakkındaki bilgi seviyelerini ölçmeyi amaçlayan 17 soruluk anket formu, çalışmaya katılmayı kabul eden 320 hekime online olarak uygulanmıştır. Çalışmamızda sorulara verilen yanıtlar cinsiyet, yaş grupları, aile hekimliği uzmanlık (AHU)/ sözleşmeli aile hekimliği uzmanlık (SAHU) öğrencisi olmaları ve Pediatri rotasyonu yapıp-yapmadıklarına göre değerlendirilerek, karşılaştırmalar yapılmıştır. Elde edilen verilerle istatistiksel analizler yapılmıştır. Bulgular: 175'i (%54,7) erkek ve 145'i (%45,3) kadın olmak üzere 320 aile hekimliği öğrencisi çalışmaya alındı. Katılımcıların %30,6'sı 23-30 yaş arası, %33,8'i 30-35 yaş arası ve %35,6'sı 35 yaş üzerindeydi. Katılımcıların tamamı eğitim ve araştırma hastanesinde çalışmaktaydı. Katılımcıların 134'ü aile hekimliği uzmanlık eğitimi alırken, 186'sı sözleşmeli aile hekimliği uzmanlık eğitimi alıyordu. Katılımcıların %56,3'ü pediatri rotasyonu yapmıştı, %43,7'si pediatri rotasyonunu yapmamıştı. Katılımcılardan %48,8'i "Çocukluk çağındaki hastalara astım tanısı koyabilirim." ifadesine katıldığını, %96,3'ü "Astım risk faktörleri konusunda aileleri bilgilendirip gerekli uyarıları yapabilirim" ifadesine katıldığını, %52,8'i "Çocukluk çağı astımında tedavi basamaklarını bilirim ve uygun tedaviye başlayabilirim." ifadesine katıldığını, %54,7'si "Astım tanılı çocukların klinik izlemini yapabilirim." ifadesine katıldığını, %92,5'i "Hafif astım atağını tedavi edebilirim." ifadesine katıldığını ve %85'i "İnhaler ilaç kullanım teknikleri hakkında hastaları ve yakınlarını bilgilendirebilirim." ifadesine katıldığını belirtmiştir. Çalışmamızda sorulara verilen yanıtlar cinsiyet, yaş grupları, AHU/SAHU öğrencisi olmaları ve Pediatri rotasyonu yapıp-yapmadıklarına göre değerlendirilerek, karşılaştırmalar yapıldı ve metinde sunuldu. Sonuç: Çalışmamızda aile hekimliği öğrencilerine yöneltilen soruların büyük çoğunluğuna katılımcıların yüksek oranlarda doğru yanıt verdiği görüldü. Bu noktada katılımcıların büyük oranda çocukluk çağı astımı ile iligli bilgilerinin iyi seviyede olduğu gözlenmiştir. 23-30 yaş arası aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin bilgi konusunda olumlu olarak öne çıktığı, ileri yaş ve pediatri rotasyonu yapan aile hekimliği öğrencilerinin de çocukluk çağının astımının tanı ve takibinde kendilerine daha çok güvendiği görülmektedir.Gelecekte birinci basamakta çalışacak aile hekimleri öğrencilerinin çocukluk çağı astımı tanısı, tedavisi ve takibi konusunda bilgilerinin artırılarak, kendilerine olan güvenlerinin ve farkındalıklarının artırılması toplumda astımın daha iyi kontrol altına alınmasına katkı sağlayabilir.