Akne vulgaris hastalarında serum IL-18 ve IGF-1 düzeylerinin ölçümü ve kontrol grubuyla karşılaştırılması

ESRA ÖZKÜRKÇÜ

Akne vulgaris hastalarında serum IL-18 ve IGF-1 düzeylerinin ölçümü ve kontrol grubuyla karşılaştırılması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DERMATOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA ÖZKÜRKÇÜ

Danışman: Müzeyyen GÖNÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç Akne vulgaris (AV) çoğunlukla adolesan dönemde görülen kronik ve inflamatuvar bir deri hastalığıdır. Patogenezi net olarak ortaya konamamış olmakla birlikte üzerinde durulan dört önemli faktör vardır. Bunlar androjen tarafından uyarılan sebum üretiminede artış; keratinizasyon artışı ve sebasöz foliküllerin obstrüksiyonu; Cutibacterium acnes (C.acnes) proliferasyonu ve inflamasyondur. Son zamanlarda akne patogenezinde inflamasyonun rolünün ön plana çıkmasıyla birlikte inflamatuar mediatörler ve bunların salgılanmasına sebep olan faktörler de önemli bir araştırma konusu haline gelmiştir. Bu mediatörlerin ve salgılatıcı faktörlerin neler olduğu halen tam olarak aydınlatılamamıştır. IGF-1 (insülin like growth factor) GH (growth hormone) aracılığıyla öncelikle karaciğerden olmak üzere derinin epidermis ve dermis tabakalarından da salgılanan bir peptiddir. IGF-1'in sebum ve androjen üretiminde artışa neden olarak ayrıca sebositlerden sitokin salgılanmasını da tetikleyerek AV patogenezinde rolü olabileceğine dair hipotezler bulunmaktadır. Çalışmaların çoğunda AV hastalarında serum IGF-1 seviyelerinin rolü olabileceği gösterilse de az sayıda desteklemeyen çalışma da bulunmaktadır. İnterlökin (IL) -18 makrofajlardan köken alan, öncü formu pro IL-18'den kaspaz-1 aracılığıyla aktif formuna dönüştürülen bir sitokindir. Yapılan bir çalışmada AV hastalarının lezyonlarından alınan doku örneklerinde IL-18 seviyesinin yüksek olduğu gösterilmiştir. Ancak serum seviyesine daha önce bakılmamıştır. Bu çalışmada serum IGF-1 ve IL-18 düzeylerinin, bu düzeylerin AV şiddeti ile ilişkisinin ve IGF-1 ile IL-18 seviyeleri arasındaki korelasyonun araştırılarak AV patogenezinin aydınlatılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem Dermatoloji polikliniğine başvuran, 40 AV hastası ve 34 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edilerek, serum interlökin IGF-1 ve IL-18 seviyelerine bakıldı. Çalışmaya dahil edilen bireylerin yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, kilo-boy, vücut kitle indeksi (VKİ) gibi verileri kaydedildi. Hastalara dermatolojik muayeneleri yapılarak AV'nin klinik şiddeti Global Akne Skorlama Sistemi kullanılarak belirlendi. Bulgular Çalışmaya 40 akne hastası ve 34 kontrol olmak üzere 74 kişi dahil edildi. Hasta grubu 27 kadın ve 13 erkek, kontrol grubu ise 23 kadın ve 11 erkekten oluşmaktaydı. Hasta (IL-18 medyan: 125.9 pg/ml; IGF-1 medyan: 0,6 ng/ml) ve kontrol grubunda (IL-18 medyan: 218.4 pg/ml; IGF-1 medyan: 0,6 ng/ml) serum IL-18 ve IGF-1 değerleri açısıdan istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yoktu. IGF-1 ile akne şiddeti arasında bir korelasyon saptanmazken, IL18 ile akne şiddeti arasında zayıf pozitif bir korelasyon saptandı (p=0.002, r=0.345). Serum IGF-1 değeri ile IL-18 değeri arasında ise istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki gösterilemedi. Sonuç Çalışmamızda serum IGF-1 seviyesi ile AV varlığı ve şiddeti arasında ilşiki saptanmaması ülkemizden yapılmış benzer bir çalışma da göz önüne alındığında coğrafi ya da ırksal nedenlere bağlı olabilir. IL-18 ile AV varlığı arasında ilişki gösterilememişken, AV şiddeti ile IL-18 seviyeleri arasında pozitif korelasyon olması IL-18'in sadece şiddetli AV patogenezinde rolü olabileceğini düşündürmekle birlikte kesin yargıya varmak için daha homojen dağılımlı ve geniş hasta grubu içeren çalışmalara ihtiyaç vardır. IGF-1 ve IL-18 seviyeleri arasında herhangi bir korelasyon olmaması IL-18'in IGF-1 dışında farklı faktörlerle tetiklenebileceği olasılığını akla getirmiştir. Kısa özet Çalışmamızda AV hastalarında serum IGF-1 ve IL-18 seviyelerine bakılmış, bunların akne şiddeti ve birbirleri ile ilişkisi araştırılarak AV patogenezi aydınlatılmaya çalışılmıştır. Serum IGF-1 ve IL-18 seviyeleri hasta ve kontrol grubu arasında farklılık göstermemişken, serum IL-18 seviyeleri ile akne şiddeti arasında zayıf pozitif korelasyon gösterilmiştir. IGF-1 ile akne şiddeti arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki gösterilememiştir. Anahtar kelimeler: akne vulgaris,i, interlökin 18, insülin benzeri büyüme faktörü 1