Lomber disk hernisi ameliyatı olan hastalara yazılı materyal ve multimedya ile verilen vücut mekanikleri eğitiminin bel ağrısı ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜ BAKÇEK
Danışman: Hatice AYHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, lomber disk hernisi (LDH) nedeniyle ameliyat olan hastalara yazılı materyal ve multimedya ile verilen vücut mekanikleri eğitiminin, bel ağrısı ve yaşam kalitesi üzerine etkilerinin karşılaştırılmasıdır. Bu araştırma randomize kontrollü bir klinik çalışmadır. Araştırmanın örneklemini, Ocak-Temmuz 2017 tarihleri arasında, 20'si video, 20'si broşür ve 20'side kontrol grubu olmak üzere toplam 60 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında, Tanıtıcı Özelliklere İlişkin Veri Toplama Formu Formu, Mcgill-Melzack Ağrı Ölçeği Kısa Formu, Oswestry Ölçeği (Oswestry Disabilite İndeks; ODİ) ve Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (KF-36) kullanılmıştır. Ameliyat öncesi dönemde, video grubundaki hastalara "Vücut Mekanikleri Eğitim Videosu", broşür grubundaki hastalara "Vücut Mekanikleri Eğitim Broşürü" kullanılarak eğitim verilmiş, kontrol grubundaki hastalar ise standart klinik eğitim almışlardır. Araştırmanın verileri, ameliyat öncesi, taburculuk öncesi ve taburculuktan altı hafta sonra olmak üzere üç dönemde toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, hipotez testleri ve ki-kare testi kullanılmıştır. Tüm gruplar sosyodemografik ve klinik özellikler açısından benzer bulunmuştur (p>0.05). Gruplar arasında ağrı ve Oswestry ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). KF-36 yaşam kalitesi alt boyut puanlarının ameliyat öncesi dönemde, gruplar arasında benzer olduğu (p>0.05) ancak, taburculuktan altı hafta sonra "fiziksel fonksiyon'' alt boyut puanının video grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,030). Grup içi yapılan karşılaştırmalarda ameliyat öncesi döneme göre tüm gruplarda, taburculuktan altı hafta sonraki ağrı ve puanlarının daha düşük, KF-36 yaşam kalitesi alt boyut puanlarının ise daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Verilen eğitimden ise, video ve broşür grubunda yer alan hastaların kontrol grubuna göre daha memnun olduğu bulunmuştur (p<0.05). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, LDH nedeniyle ameliyat olan hastalara vücut mekanikleri eğitiminin multimedya ya da yazılı materyal ile verilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Lomber disk hernisi, vücut mekanikleri, hasta eğitimi, ağrı, yaşam kalitesi, hemşirelik