Kronik inkomplet spinal kord yaralanmalı hastalarda robotik rehabilitasyona ek fonksiyonel elektrik stimülasyonu bisiklet ergometrisinin yürüme fonksiyonu ve alt ekstremite fonksiyonel iyileşme üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GAZİLER FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZİNNUR ŞEYDA BİNGÖL
Danışman: Nazmiye Merve ÖRÜCÜ ATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik inkomplet spinal kord yaralanması (SKY) olan hastalarda robotik rehabilitasyon öncesinde uygulanan fonksiyonel elektrik stimülasyonu bisiklet ergometrisinin (FESBE) alt ekstremite motor fonksiyonu, ambulasyon performansı ve fonksiyonel bağımsızlık üzerindeki etkilerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma prospektif randomize klinik bir araştırma olarak tasarlandı. Araştırmaya 38 kronik inkomplet SKY olan hasta dahil edildi. Hastalar robotik rehabilitasyon uygulanan gruba ya da robotik rehabilitasyona ek olarak FESBE uygulanan gruba rastgele olarak atandı. Hem robotik rehabilitasyon (Lokomat® v5) hem de FESBE (RT 300-SLSA) 4 hafta boyunca haftada 5 gün, 30'ar dakikalık seanslar şeklinde toplam 20 seans olarak uygulandı. Her iki grupta yer alan hastalara tedavi bitimine dek haftada 5 seans olacak şekilde klasik nörorehabilitasyon programı uygulandı. FESBE uygulamasında bilateral kuadriseps, hamstring ve tibialis anterior kasları; 250 μs pulse genişliği, 20 Hz frekans ve 10-140 mA genlik parametreleriyle stimüle edildi. Pedal çevirme kadans aralığı dakikada 40-50 dönüş olarak ayarlandı. Hastalar tedavi öncesi ve tedavi sonrası değerlendirildi. Primer sonuç ölçütleri Alt Ekstremite Motor Skor (AEMS) ve Spinal Kord Yaralanmasında Yürüme İndeksi II (Walking Index for Spinal Cord Injury-WISCI II) idi. Sekonder sonuç ölçütleri ise, Omurilik Yaralanması Bağımsızlık Ölçeği (OYBÖ), 10 Metre Yürüme Testi (10MYT), 2 Dakika Yürüme Testi (2DYT) ve Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT) olarak belirlendi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların başlangıç demografik ve klinik özellikleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Tedavi sonrasında her iki grupta da AEMS, 10MYT, 2DYT, ZKYT ve OYBÖ III (mobilite ve toplam) skorlarında tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı iyileşme saptandı (Robotik rehabilitasyon grubu için sırasıyla p=0.002, p 0,05). Gruplar arasında tedavi öncesi ve sonrası primer ve sekonder sonuç ölçütlerinin değişim miktarları karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç: Araştırmamızda kronik inkomplet SKY olan hastalarda robotik yürüme eğitimine eklenen FESBE'nin alt ekstremite motor fonksiyonları, yürüme performansı ve fonksiyonel bağımsızlık açısından ek bir katkı sağlamadığı gösterilmiştir. Robotik rehabilitasyonun ve FESBE'nin daha farklı tedavi protokollerinde (seans, süre vb.) uygulandığı ve daha uzun süreli takip değerlendirmelerini içeren ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.