Term yenidoğanlarda erken postnatal yaşlarda patolojik tartı kaybı ve/veya dehidratasyon gelişmesine neden olan etiyolojik risk faktörleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞÇE BİLEK
Danışman: Emel ALTUNCU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada term yenidoğanlarda erken postnatal yaşlarda patolojik tartı kaybı (PTK) ve/veya dehidratasyon gelişmesine neden olan etiyolojik risk faktörlerini tanımlamayı amaçladık. Metod: Patolojik tartı kaybı ve/veya dehidratasyon tanıları ile postnatal ilk 7 gün içinde yatırılan 120 bebeğin verileri incelendi. Erken (ilk 72 saatte) yaşlarda yatırılan bebekler ile geç yatırılan (>72 saatten sonra) bebekler demografik özellikleri, natal ve maternal risk faktörleri, beslenme öyküleri ve laboratuvar bulguları açısından karşılaştırıldı. Bulgular: Bebeklerin 71 (%59,2)'i erken yatırılan grupta, 49 (40,8)'u geç yatırılan grupta idi. Geç yatırılan gruptaki bebeklerin ortalama tartı kaybı (%10,6), erken yatırılan bebeklerden (%9,1) istatistiksek olarak anlamlı düzeyde yüksek (p=0,001) iken, bebeklerin tartı kayıpları postnatal gün başına hesaplanarak değerlendirildiğinde, gün başına tartı kaybı %3' ten fazla olanların oranı, erken yatırılan gruptaki bebeklerde (%77,5), geç yatırılan bebeklerden (%14,3) belirgin derecede yüksekti (p 0,05). Bebeklerin yatışa neden olan şikayetleri değerlendirildiğinde, erken grupta 'kontrolde tartı kaybı saptanan' bebeklerin oranı belirgin yüksek (%35,2'e karşı %14,3; p=0,019) iken, geç yatırılan grupta ise sarılık oranı belirgin yüksekti (%73,5'e karşı %52,1; p=0,03). Çalışmaya alınan bebekler tartı kaybı derecesine göre değerlendirildiğinde, tartı kaybı yüzdesi (TKY) ≥ %10 olan bebeklerin yatış yaşı, TKY 0,05). Hipernatremi oranı TKY ≥ %10 olan bebeklerde yüksekti (p=0,032). Sonuç: Doğum sonrası yenidoğan bebeklerde görülen tartı kaybı, bazı durumlarda fizyolojik sınırları aşmaktadır. Özellikle postnatal erken yaşlarda PTK nedeniyle bebeklerin hastaneye yatırılması, sezaryen doğumlarla karşılaştırıldığında, tartı kaybının daha az olduğu vaginal doğum sonrasında da artmaktadır. Bu nedenlerle, klinik uygulamada doğum sonrası servislerinde ve eve taburculuk sonrasında, ilk günlerden itibaren emzirme eğitimi, süt miktarının değerlendirmesi, düzenli tartı takibi ile anne ve bebeğin erken ve yakın izlemi çok önemlidir. Azımsanamayacak kadar bebeğin şikâyeti olmadan rutin kontrolünde tanı almış olması, özellikle taburculuk sonrası 24–72 saat içinde yapılacak izlemin, ciddi komplikasyonları önlemedeki kritik rolünü ortaya koymaktadır. Anahtar kelimeler: Term, patolojik tartı kaybı, etiyolojik risk faktörleri, hipernatremi