Çocuk onkoloji servisinde izlenen hastaların febril nötropeni ataklarının retrospektif değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞERİFE BEYZA KARASOY BAŞAR
Danışman: Derya ÖZYÖRÜK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Febril nötropeni özellikle malignitesi olan hasta grubunda miyelosupresif kemoterapinin en sık komplikasyonlarındandır. Bu çalışmada atakların klinik özelliklerini, tanı anındaki laboratuvar parametrelerini, kültürlerde üreyen mikroorganizmaları, enfeksiyon kaynaklarını araştırmak, kullanılan tedavileri incelemek ve mortalite oranını gözden geçirmek amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmamızda S.B.Ü. Ankara Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği Çocuk Onkoloji servislerinde 1 Eylül 2019-30 Ağustos 2021 tarihleri arasında febril nötropeni atağı tanısı ile yatırılarak tedavi edilen 0-18 yaş arası hastaların demografik, klinik, laboratuvar verileri, görüntüleme yöntemleri ve uygulanan tedavileri retrospektif olarak incelendi. Hastaların adı soyadı, cinsiyeti, atak sırasındaki yaşı, primer hastalığı, servis ve yoğun bakım yatış süresi, ateşli gün sayısı, yatışları sürecinde istenmiş olan ve enfeksiyon ile ilişkili rutin laboratuvar tetkikleri [Tam kan sayımı (lökosit sayısı, absolü nötrofil sayısı, lenfosit sayısı, platelet sayısı), CRP, üre, kreatinin, AST, ALT, steril alan kültürleri (kan, idrar, port)], nötropeni süresi, yapılan görüntülemeler, ampirik bağlanan antibiyotikleri, yapılan antibiyotik değişiklikleri, antibiyotiklerin kullanım süresi, kültür sonuçları ile yapılan antibiyotik değişimleri, port kateteri bulunan hastalarda görülen üremeler sonucu yapılan değişimler incelendi. Bulgular: Febril nötropeni atağı ile takip edilen 74 hastanın 128 febril nötropeni atağı incelendi. Hastaların ortalama yaşı 117,16 ± 63,70 aydı. Hastaların 35'i (%47,3) kız, 39'u (%52,7) erkek cinsiyette idi. Hastaların 55'i (%74,3) Solid Tümör, 12'si (%14,8) Lenfoma, 8'i (%10,8) Santral Sinir Sistemi Tümörü tanısına sahipti. Hastaların enfeksiyon odakları incelendiğinde 43'ünde (%33,6) mukozit, 25'inde (%19,5) akut gastroenterit, 23'ünde (%18) üst solunum yolu enfeksiyonu, 17'sinde (%13,3) anal fissür, 17'sinde (%13,3) kateter ilişkili enfeksiyon saptandı. İncelenen 128 atağın 31'inde (%24,2) kültürde üreme görüldü. Hastaların 17'sinde (%13,2) port kültüründe, 15'inde (%11,8) periferik kan kültüründe, 9'unda (%7) idrar kültüründe üreme bulundu. Hastaların 9'unda (%7) birden fazla kültürde üreme olduğu saptandı. Hastaların 6'sı (%4,6) hafif nötropenik, 15'i (%11,7) orta nötropenik ve 107'si (%83,5) ağır nötropenik olarak saptandı. Nötropeniden çıkış süresindeki 1 günlük artış yatış süresini 0,324 gün, ateşli gün sayısındaki 1 günlük artış yatış süresini 3,35 gün artırdığı görüldü. Atakların 31'inde (%24,2) mikrobiyolojik olarak kanıtlanmış enfeksiyon, 82'sinde (%64,1) klinik olarak kanıtlanmış enfeksiyon ve 15'inde (%11,7) nedeni açıklanamayan ateş saptandı. Hastaların 66'sına (%50,8) ampirik tedavi olarak Piperasilin-Tazobaktam bağlandı ve %54,5 (n=36) oranında revize edildi. Port kateter kültüründe üreme olan 17 hastadan 4 hastaya (%23,5) port kapama tedavisi yapıldı. Port kültür üremesi nedeniyle 4 hastanın (%23,5) port kateteri çıkarıldı. Sonuç: Çocukluk çağı kanserlerinde yıllar içinde gelişen tedavi seçenekleri ile sağkalım oranı artmakla beraber febril nötropeniye bağlı morbidite ve mortalite halen önemini korumaktadır. Rehberlerin kılavuzluğunda hızla ve uygun ampirik antimikrobiyal tedavinin başlanması önemlidir. Bu çalışmada febril nötropenide etken mikroorganizmalar, tedavide kullanılan antibiyotikler, tedavi süreleri, tedavi modifikasyonlarının özellikle gelişmekte olan ülkeler için febril nötropeni algoritmaları oluşturulmasında katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Febril nötropeni, nötropenik ateş, pediatri