Birinci basamakta geriatrik popülasyondapolifarmasinin uyku kalitesine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DAMLA AKYOL
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Çalışmamızda birinci basamak polikliniğinde 65 yaş ve üzeri hastalarda polifarmasinin uyku kalitesine etkisini ve ilişkili faktörleri incelemeyi amaçladık. GEREÇ ve YÖNTEM: Araştırmamız kesitsel gözlemsel anket çalışması olarak tasarlandı. Çalışma verileri; 1 Aralık 2023 ile 1 Mart 2024 tarihleri arasında Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Kağıthane, Gülbahar ve Gaziosmanpaşa eğitim ASM' lerine ayaktan başvuran 227 katılımcıya toplam 20 sorudan oluşan anket uygulanarak toplandı. Araştırmacı tarafından tasarlanan ankette; katılımcıların sosyo demografik özellikleri, boy ve ağırlık ölçümleri, kronik hastalıkları, sigara, alkol ve kafein tüketimleri, egzersiz alışkanlıkları, ilaç kullanım durumları sorgulandı. Bununla birlikte katılımcıların uyku kalitesini ölçmek amacıyla Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) çalışma anketine eklendi. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS programında analiz edildi ve p<0.05 anlamlı kabul edildi. BULGULAR: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 71.81±6.27 yıl idi. Katılımcıların %59.5'i ilkokul mezunu iken, %64.3'ünün düzenli geliri vardı. %69.2'si çekirdek ailesiyle yaşamaktaydı. Katılımcıların %94.3'ü kronik hastalığa sahipti. PUKİ puanı 5 ve üzerinde olup kötü uyku kalitesine sahip olan katılımcıların oranı %78.9'du. Katılımcıların %44.5'inde polifarmasi tespit edildi. Katılımcıların PUKİ puanları ile ve polifarmasi varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.069). Katılımcıların PUKİ puanları ile kronik hastalık varlığı, son bir yılda düşme yaşanma öyküsü, son bir yılda acil servise başvuru durumu, egzersiz alışkanlığı ve gece idrar kaçırma durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edildi (p=0.027, p=0.021, p=0.002, p=0.002, p=0.002). Katılımcıların PUKİ puanları ile vücut kitle indeksleri ve kullandıkları ilaç sayıları arasında pozitif yönlü anlamlı korelasyon saptandı (p=0.041, p=0.049). SONUÇ: Araştırmamızda, birinci basamak polikliniğine başvuran geriatrik popülasyonda neredeyse her iki kişiden birinde polifarmasi ve çoğunluğunda kötü uyku kalitesi tespit edilmiştir. Katılımcıların kullandıkları ilaç sayısı arttıkça uyku kalitesinin kötüleştiği belirlenmiştir; ancak, polifarmasi varlığı ile uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. ANAHTAR KELİMELER: Polifarmasi, Uyku, Geriatri