Obstrüktif uyku apnesinde mikroalbüminüri ve pozitif havayolu tedavisinin mikroalbüminüri üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELEK CİHANBEYLERDEN
Danışman: Melike Bağnu YÜCEEGE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:GİRİŞ: Obstrüktif uyku apnesi (OUA), uyku ilişkili solunum bozukluğudur ve nefes için çaba harcanmasına rağmen hava akımının azalması (hipopne) veya durması (apne) ile karakterizedir. Obstrüktif uyku apnesi, üst hava yolunun kapanması nedeniyle ortaya çıkar. Bu kapanma ventilasyonu bozarak aralıklı hipoksi ve hiperkapni ile sonuçlanabilir [1]. Hipoksi ile mikrovasküler komplikasyonlar arasındaki ilişki bilinmektedir. Hipoksi ve reoksijenasyon işlemlerinden kaynaklanan artmış inflamatuar faktörler ve bozulmuş endotel fonksiyonu bu potansiyel ilişkiye neden olabilir [2]. Endovasküler disfonksiyonun bir göstergesi olan mikroalbüminüri (MAÜ), genel popülasyonda kardiyovasküler olayların ve tüm nedenlere bağlı ölümlerin bir göstergesidir [3]. Ayrıca, MAÜ'nün continuous positive airway pressure (CPAP) tedavisinden sonraki gün azaldığı ve bu etkinin 3 ay sonra aynı kaldığı bildirildi [4, 5]. Bu araştırmada, mikrovasküler hasarın incelenmesinin, uyku apnesinin metabolik komplikasyonlarını belirlemekde faydalı olabileceği düşünüldü. Bu çalışmada intermittan hipoksiyle seyreden uyku apnesiyle mikrovasküler hasarın göstergesi olan MAÜ arasındaki ilişki ve bu ilişki anlamlı saptanırsa, CPAP tedavisi sonrasında MAÜ değişimini değerlendirmek amaçlandı. GEREÇ VE YÖNTEMLER: Çalışmada Haziran 2019- Eylül 2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Göğüs Hastalıkları ve Uyku Bozuklukları Merkezi'ne müracaat eden OUA şüphesi olan ve hipertansiyon (HT), nefropati, diyabetes mellitus (DM), koroner arter hastalığı (KAH), şiddetli tiroid fonksiyon bozukluğu olmayan polisomnografi (PSG) ile apne-hipopne indeksi (AHİ) 5'in üzerinde izlenip OUA tanısı alan 80 hasta ve OUA şüphesiyle yapılan PSG'de AHİ 5'in altında olup OUA tanısı almayan, HT,DM, KAH, şiddetli tiroid fonksiyon bozukluğu olmayan 23 kontrol grubu hastanın spot idrarında albümin/kreatin oranı (AKO), MAÜ düzeyi kesitsel olarak incelendi. BULGULAR: Çalışmaya yaşları 15-69 arasında değişen 76 (%74,2) erkek, 27 (%25,7) kadın olmak üzere toplam 103 (%100) hasta dahil edildi. Vaka grubunda, kontrol grubuna kıyasla erkek hastaların oranı daha yüksek idi (p<0,001) ve vaka grubunun kontrol grubuna kıyasla ortalama vücut kitle indeksi (VKİ), boyun çevresi ve bel çevresi değeri daha yüksek idi (p <0,001). Yapılan PSG sonrası AHİ değerlerine göre hastalar normal, hafif, orta ve ağır olmak üzere dört gruba ayrıldı. Hafif OUA grubunda 28 hasta (%26,6), orta OUA grubunda 26 hasta (%24,7), ağır OUA grubunda 26 hasta (%24,7) ve kontrol grubunda ise 23 hasta (%23.8) mevcuttu. Dört grup arasında mikroalbümin (MA) düzeyi ve AKO açısından belirgin bir fark izlenmedi (p değeri sırası ile 0,618 ve 0,890). SONUÇ: Mikroalbüminüri hem endotel disfonksiyonunun hem de kardiyovasküler hastalık (KVH) riskinin önemli bir belirtecidir. Bu araştırmada MAÜ ve uyku apnesi arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Obstrüktif uyku apnesine bağlı MAÜ'lü hasta saptanamadığı için CPAP tedavisinin MAÜ değişimine etkisi değerlendirilemedi. Obstrüktif uyku apneli hastalarda MAÜ'deki artışların kardiyovasküler sonuçlarla nasıl ilişkili olduğunu ve hastalığın ilerlemesi ile nasıl değiştiğini açıklamak için daha fazla sayıda katılımcıyı içeren prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğu sonucuna varıldı. Anahtar kelimeler: Obstrüktif uyku apnesi, mikroalbüminüri, endotel hasarı, polisomnografi