Fibromiyalji sendromlu hastalarda yaşam kalitesinin, depresyon belirtileri ve uyku bozukluğu ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OKTAY ÇEPNİ
Danışman: Ümit AYDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Fibromiyalji sendromu (FMS), yaygın vücut ağrısı ve belirli anatomik bölgelerde hassas noktaların varlığı ile karakterize nedeni tam olarak bilinmeyen kronik romatizmal bir hastalıktır. Bu hastalıkta en sık olarak depresyon ve uyku bozukluğu birlikteliği ile karşılaşılmaktadır. Bu çalışmamızda amacımız, fibromiyalji sendromlu hastalarda yaşam kalitesinin, depresyon belirtileri ve uyku bozukluğu ile ilişkisini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 01 Kasım 2019- 01 Kasım 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Ekoloji ve Hidroklimatoloji Kliniği polikliniğine müracaat eden ve ilgili uzman tarafından fibromiyalji tanısı konulan hastalar üzerinde yapılmıştır. Çalışmaya toplam 165 hasta dahil edilmiş olup, çalışmada anketin tamamını veya bir kısmını tamamlamayan 29 hasta çalışma dışı bırakılmıştır. Sonuç olarak toplamda, 136 hasta ile çalışma tamamlanmıştır. Hastalara çalışma ile ilgili gerekli bilgilendirme yapıldıktan sonra, katılımcılardan yazılı onamları alınmış, daha sonra araştırmacılar tarafından hazırlanılan ve hastaların sosyodemografik özellikleri ve hastalık hakkında bilgi ve tutumlarını sorgulayan 22 soruluk bir anket, yaşam kalitesini ölçen Fibromiyalji Etki Anketi (FIQ), depresyon belirti durumunu ve şiddetini ölçen Beck Depresyon Anketi (BDE) ve uyku bozukluğunu ölçen Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ) yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Veriler SPSS programı ile uygun testlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşları 50,5±12,6 (min: 21,0-maks: 84,0) ve ortanca yaş 50 olarak bulunmuştur. Katılımcılardan 10 kişi erkek (%7,4) ve 126 kişi (%92,6) kadın hastaydı. Katılımcıların %62,5'i (n=85) sigara, %91,2'si (n=124) ise alkol kullanmıyordu. Çalışmaya katılan hastaların çocuk sayısı ortalama 2,4±1,3 (min: 0,0- maks: 6,0) idi. Çalışmaya dahil edilen katılımcıların Fibromiyalji Etki Anketi (FIQ) skor ortalaması 55,6±11,1 (min: 36,4-maks: 86,2) olarak bulunmuştur. Katılımcıların Beck Depresyon Anketi (BDE) skor ortalaması ise 20,5±6,5 (min: 8,0-maks: 38,0) olarak bulunmuştur. BDE ölçeğine göre depresyon belirtisi olan hasta sayısı 86 (%63,2) idi. Katılımcıların Pittsburgh Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ) total skor ortalaması 10,9±4,4 (min: 3,0-maks: 19,0) olarak bulunmuştur. PUKİ ölçeğine göre uyku kalitesi kötü olan hasta sayısı 115 (%84,6) idi. Veriler analiz edildiğinde sigara kullanımı yüksek olan hastalarda yaşam kalitesinin düştüğü (p=0,046), çocuk sayısı fazla olan hastalarda depresyon belirti düzeylerinin yüksek olduğu (p=0,018) görülmüştür. Katılımcıların FIQ skorları, BDE skorları ve PUKİ skorları birbirleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda, fibromiyalji tanılı hastaların yaşam kalitelerinin bozulduğu, bu durumun depresyon belirtilerini arttırdığı ve uyku bozukluğu ile de yakın ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Fibromiyalji, yaşam kalitesi, depresyon belirtileri, uyku bozukluğu