Üç ay- beş yaş arası akut ishale bağlı gelişen dehidratasyon vakalarında klinik değerlendirme ölçeklerinin karşılaştırılması ve tanısal doğruluklarının belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAŞAR YUSUF CAN
Danışman: Medine Ayşin TAŞAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Çocukluk çağında dehidratasyon derecesinin doğru bir şekilde değerlendirilmesi, doğru karar alma ve tedavi için son derece önemlidir. Bu çalışmanın amacı, akut gastroenterit tanısı alan, üç ay- beş yaş arası çocuklarda dehidratasyon derecesinin belirlenmesinde 'Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Dehidratasyon Ölçeği', 'Klinik Dehidratasyon Ölçeği' ve 'Gorelick Dehidratasyon Ölçeği'nin tanısal doğruluklarını, laboratuvar testleri ile birlikte gerçek dehidratasyon derecesini saptamadaki önemlerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Ankara Sağlık ve Uygulama Merkezi Çocuk Acil polikliniğine ishal şikâyeti ile başvuran, akut gastroenterit tanısı alan 3 ay-5 yaş arası çocuklar çalışmaya alındı. Başvuruda klinik bulgu, semptomları, dehidratasyon dereceleri, yukarıda tanımlanan üç ölçek değerlendirmeleri ve tartıları kaydedildi. Taburculuk sonrası, 48-72 saat sonraki tartıları hastalık öncesi tartı olarak kabul edildi. Dehidratasyonun derecesini belirlemede altın standart, hastanın başvurusundaki tartısının, tedavi sonrasındaki tartısına oranı olarak kabul edildi. Başvuruda alınan tam kan sayımı, kan üre, serum kreatinin, glukoz, sodyum, potasyum, kan gazları, tam idrar tetkiki sonuçları kayıt edildi. Bulgular: Ortalama yaş 22,3±14,7 ay ve %36,1 'i kız (n=39 kız) olan toplam 108 hasta çalışmaya alındı. Başvuru anındaki ilk ağırlıkları 10640±3266 gram, son ağırlıkları 11082±3312 gramdı. Dehidratasyon derecesi ≥%10 olan hastaları belirlemede DSÖ Dehidratasyon Ölçeğinin pozitif test sonucu olabilirlik oranı 11,0, Gorelick Ölçeğinin ise 14,7'dir; sonuç olarak bu ölçeklerin ≥%10 dehidratasyonu saptamada başarılı oldukları tespit edildi. Hafif ve/veya minimum dehidratasyonu belirlemede Gorelick Ölçeğinin pozitif test sonucu olabilirlik oranı 18,0 olduğu ve hafif dehidratasyonu saptamada başarılı olduğu saptandı. Gerçek dehidratasyon dereceleri ile biyokimyasal değişkenler arasındaki ilişki değerlendirildiğinde, gerçek dehidratasyon dereceleri ile pH ve HCO3, kreatinin ve idrar dansitesi arasında anlamlı ilişki olduğu tespit edildi. (Sırası ile, p=0,013; 0,001; 0,010; 0,009). Sonuç: Çalışmamızda DSÖ Dehidratasyon Ölçeği ve Gorelick Ölçeğinin ≥%10 dehidratasyonu saptamada başarılı oldukları, hafif ve/veya minimum dehidratasyonu viii saptamada Gorelick Ölçeğinin başarılı olduğu ve çocuğun kilosunun bilinmediği durumlarda kullanılabileceği saptanmıştır. Dehidratasyon derecesini saptamada kan pH ve HCO3, serum kreatinin ve idrar dansitesi yararlıdır.