Amid türevi bupivakain, prilokain ve bupivakain – prilokainkombinasyonun miyotoksik etkilerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ANESTEZİ VE REANİMASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ATAKAN FURKAN ESER
Danışman: Nevzat Mehmet MUTLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç; Lokal anesteziklerin enjeksiyon veya sürekli salınım tekniklerinde kullanımına bağlı ortaya çıkan yan etkilerinden biri de miyotoksisitedir. Çalışmamızın amacı bupivakain, prilokain ve bupivakain-prilokain kombinasyonun hücresel ve doku düzeyindeki miyotoksik etkilerini ışık mikroskobu ve transmisyon elektron mikroskobu kullanarak araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem; Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulundan onay alındıktan sonra çalışmaya başlandı. Ağırlıkları 150-250 gram arasında değişen erkek Wistar Albino cinsi 24 adet rat dört gruba ayrıldı. Gruplar: B grubu; 100µl %0,5'lik bupivakain, P grubu; 100µl %2'lik prilokain, BP grubu; 50µl %0,5'lik bupivakain ve 50µl %2'lik prilokain (1:1 oranında) kombinasyonu ve S grubu; 100µl %0,9'luk salin şeklinde ayarlandı. Enjeksiyon için 26 Gauge iğne kullanılarak ratların sol tibialis anterior kasına im enjeksiyon yapıldı. Histolojik olarak toksisite bulgularının en yüksek olduğu enjeksiyon sonrası 48. saatte kas dokuları çıkarıldı. Kas örneklerinin kesitleri ışık mikroskobu incelemesi için hematoksilen-eozin ile boyandı ve transmisyon elektron mikroskobu ile hücre altı düzeydeki ultra yapısal değişikliklerin değerlendirilmesi için hazırlandı. Bulgular; Lokal anestezik ajan verilen gruplarda kantitatif olarak farklı düzeylerde iskelet kası hasarı görüldü. En fazla gözlenen kas hasarı Grup P'deydi, Grup B'nin kas hasarı Grup BP'den daha azdı ve en az hasar kantitatif olarak Grup S'de görüldü. Histopatolojik kas hasarı skoru gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı olarak farklı bulundu (p=0.003). P grubunda ortalama kas hasarı skoru S ve B gruplarına göre belirgin düzeyde yüksek bulundu (sırasıyla, p=0.002 ve p=0.009). Ayrıca, BP grubunda da S grubuna göre ortalama kas hasar skoru anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0.009). Elektron Mikroskobik görüntüleri özetlenecek olursa mitokondri hasarı en çok P grubunda ortaya çıkmıştır. Dejenerasyon bulgusu olarak myelin figürler gözlemlenmiştir. P grubunda miyofibrillerin dejenere olduğu, Z çizgilerinin kaybolduğu ve bu durumun diğer gruplara göre belirgin olduğu bulunmuştur. BP grubunda, Z çizgileri ve sarkomerlerde bozulmalar ortaya çıkmıştır. Bulgular P grubundakine benzerdir. Sonuç; Prilokainin rat iskelet kasında bupivakain ve bupivakain-prilokain kombinasyonundan daha fazla miyotoksik hasara neden olduğunu ve hücre ve doku düzeylerinde de bupivakainin, hem prilokain hem de bupivakain-prilokain kombinasyonundan daha az miyotoksik hasara neden olduğunu söyleyebiliriz. Anahtar Kelimeler: Prilokain, Bupivakain, Bupivakain-prilokain kombinasyonu, Miyotoksisite, Lokal anestezik