Akciğer kanseri kemoterapi toleransını değerlendirmede belirteç olarak 'vücut kitlesi indeksi' ile 'vücut şekli indeksi' nin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SÜREYYAPAŞA GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLAY YILDIZ
Danışman: Huriye BERK TAKIR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obezite, pek çok organ malignitesi için önemli bir risk faktörü olup, vücut kitle indeksi (VKİ) ile tanımlanmaktadır. Ancak VKİ, metabolik olarak aktif olan visseral adipoz dokuyu göstermekte yetersizdir. Son yıllarda visseral adipoz dokunun fiziksel yansıması olan, abdominal obeziteyi daha iyi belirleyen vücut şekli indeksi (ABSI: A Body Shape Index) tanımlanmıştır. Obezitenin kanser sağkalımı üzerine etkisi ve kemoterapi toleransı ile ilgili bilgiler sınırlıdır. Özellikle akciğer kanseri mortalitesi ve kemoterapi toleransı ile obezite arasındaki ilişki tartışmalıdır. Bu çalışmada ABSI' nın akciğer kanserli olgularda, kemoterapi toleransı ve mortaliteyi belirlemedeki yeri ve VKİ' den daha güvenilir olup olmadığı araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Prospektif kohort çalışmamız Göğüs Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Onkoloji Kliniği' nde yapıldı. Akciğer kanseri tanısı almış, kemoterapi planlanan 98 hasta, Temmuz 2020 ile Temmuz 2021 arasında 1 yıl boyunca izlendi. Hastaların ilk kemoterapileri ve takibinde aldıkları kemoterapi kürleri öncesinde bel çevresi ve kilo takipleri yapıldı. Vücut şekli indeksleri ve vücut kitle indeksleri hesaplandı. Hastaların PET-CT takipleri, kemoterapi yanıtları, klinik laboratuvar kemoterapi toleransları ve toksisiteleri kayıt edildi. Tedaviye yanıtı olan, yanıtı olmayıp radyolojik progresyona sahip olan, kemoterapi toleransı olmayan, eksitus olan hasta grupları arasında ABSI ve VKİ' nin korelasyon analizi yapıldı. Gruplara ait kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare testi, sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında ise parametrik (bağımsız gruplarda T-testi) ve non-parametrik (Mann-Whitney U) testler kullanıldı. İstatistiksel olarak p≤0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Radyolojik yanıtı iyi olan hasta grubunda 1. kür sonrası VKİ (p=0,026), 2. kür sonrası VKİ (p=0,012), 3. kür sonrası VKİ (p=0,030) anlamlı olarak yüksek bulundu. Radyolojik yanıtı iyi olan hasta grubunda ABSI ile istatistiksel ilişki gösterilemedi. Eksitus olan hasta grubunda hem VKİ' nin hem ABSI' nın korelasyonu bulunmadı. Kemoterapi sonrası gelişen toksisitelerin değerlendirilmesinde sadece renal toksisite grubunda VKİ' nin, p=0,019 ile anlamlı ilişkisi bulundu. Sonuç: Akciğer kanserinde radyolojik yanıtı iyi olan hastalarda VKİ daha yüksek bulunmasına rağmen mortalite ile VKİ arasında ilişki saptanmadı. Vücut kitle indeksi yüksek olan hastalarda sadece renal toksisite anlamlı bulundu. Metabolik olarak aktif olan visseral yağ dokusunun daha iyi bir belirteci olarak geliştirilen ABSI ile mortalite, radyolojik yanıt ve kemoterapi toksisitesi arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Radyolojik yanıtı ve tedavi sonucunu, kemoterapiye bağlı toksisiteleri öngörmede ve kemoterapi toleransını belirlemede, ABSI' nın VKİ' den daha iyi bir antropometrik ölçüm olmadığı görüldü. Anahtar kelimeler: Vücut kitle indeksi, vücut şekli indeksi, akciğer kanseri, mortalite, kemoterapi toleransı, toksisite