Tiroid neoplazmları ve nodüler hiperplazide Sphingosine kinase 1 ve Claudin 1 ekspresyonlarının değerlendirilmesi, HBME-1 ile karşılaştırılması, klinikopatolojik parametrelerle ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: REYHAN TANSEL
Danışman: Pınar CELEPLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Tiroid kanserleri en sık görülen endokrin kanserler olup tüm kanserlerin %5'ini oluşturmaktadır. Papiller tiroid karsinomu (PTK) tüm tiroid kanserlerinin %85'ten fazlasını oluşturur. Tiroid kanser insidansı dünyada giderek artmaktadır, ancak mortalitede bir azalma görülmektedir. Tiroid neoplazmlarında çoğu olguda histopatolojik değerlendirme ile doğru tanı konulabilir. Ancak bazı olgularda tanı için histopatoloji tek başına yeterli olmayabilir. Özellikle PTK ve güncel bir tanı olan papiller benzeri nükleer özellikler gösteren noninvaziv foliküler tiroid neoplazmı (NIFTP) ayrımı olmak üzere bazı lezyonların tanısı zor olabilmektedir. Bu tür olgularda doğru tanı koymak ve hastalığın prognozuyla ilgili bilgi sahibi olmak için histomorfolojinin yanısıra bazı yardımcı tekniklere ihtiyaç vardır. Daha önce birçok hastalık ve kanser türünde overekspresyonu saptanmış olan Sphingosine kinase 1 (SPHK1) ve Claudin 1 (CLDN1), son yıllarda tiroid neoplazmlarında da araştırılmaya başlanan iki moleküldür. SPHK1, ökaryot membranında bulunan, sfingozini sfingozin-1-fosfata dönüştüren enzimdir. CLDN1 tight junction grubuna ait, interselüler bağlantıları sağlayan bir transmembran proteindir. SPHK1 ve CLDN1 çeşitli normal dokularda görüldüğü gibi, onkojenik özellik kazanarak kanser gelişimine de neden olabilir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda tiroidektomi materyalinden tanı almış 58 klasik PTK, 47 foliküler adenom (FA), 32 hürthle hücreli adenom (HHA), 19 NIFTP, 17 foliküler tiroid karsinomu (FTK), 23 medüller tiroid karsinomu (MTK) ve 51 nodüler hiperplazi (NH) olmak üzere toplam 247 olguda SPHK1 ve CLDN1 immünohistokimyasal ekspresyonları değerlendirilmiştir. Ayrıca PTK ve NIFTP'de bu iki marker yanısıra HBME1 ekspresyonu da incelenmiştir. Bulgular: Bizim çalışmamızda SPHK1 ve CLDN1 ile en yüksek ekspresyon PTK'de izlenmiş olup, oranlar sırasıyla %96,6 ve %100'dür. SPHK1 ekspresyonu açısından, başta PTK-NIFTP olmak üzere FA-FTK, NIFTP-FA gibi çoğu ayrımı zor gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmüştür. SPHK1 ekspresyonu ile ekstratiroidal yayılım ve multifokalite arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuş, ancak lenf nodu metastazı ile anlamlı ilişki saptanmamıştır. CLDN1 ekspresyonu açısından, PTK-NIFTP arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamış olup, FA-FTK, NIFTP-FA gibi çoğu grup arasında anlamlı farklılık izlenmiştir. CLDN1 ekspresyonu ile ekstratiroidal yayılım, multifokalite ve lenf nodu metastazı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır. HBME1 ekspresyonu PTK'de, NIFTP'den istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksektir (p<0,001). NIFTP'de SPHK1 ve CLDN1 ile HBME1 ekspresyonları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmamız, SPHK1 ve CLDN1'in bazı tiroid neoplazmlarında, özellikle PTK'de potansiyel tanısal belirteç adayı olduğunu, ayrıca SPHK1'in tanısal olmanın yanısıra prognostik öneminin de olduğunu düşündürmektedir. Bununla birlikte gelecekte, potansiyel terapötik hedef olan SPHK1 ve CLDN1 için çeşitli inhibitörler tiroid kanserlerinin tedavisinde yerini alabilir. ANAHTAR KELİMELER: Papiller tiroid karsinomu, NIFTP, tiroid neoplazmları, sphingosine kinase 1, claudin 1, HBME1.