Evre 3-5 prediyaliz kronik böbrek hastalarında karaciğer fonksiyon testleri ile kardiyovasküler risk faktörleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TAMER SELEN
Danışman: Hadim AKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kronik böbrek hastalığı (KBH), böbrek fonksiyonlarında ilerleyici ve geri dönüşümsüz bir azalma ile karakterize bir sendromdur. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) KBH'da en önemli morbidite ve mortalite nedenidir. Toplum bazlı çalışmalarda karaciğer fonksiyon testleri olan gama glutamil transferaz (GGT), alanin aminotransferaz (ALT) ve aspartat amino transferaz (AST) düzeylerinin kardiyovasküler hastalık risk belirteci olabileceği öne sürülmektedir. Bu çalışmanın amacı diyaliz öncesi kronik böbrek hastalarında karaciğer fonksiyon testlerinin (ALT, AST, GGT) biyokimyasal kardiyovasküler hastalık (KVH) risk faktörleri ile ilişkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya erişkin yaş grubunda toplam 246 evre 3-5 prediyaliz kronik böbrek hastası dahil edildi. Hastaların demografik verileri, karaciğer fonksiyon testleri (ALT, AST ve GGT) ve biyokimyasal kardiyovasküler risk parametreleri hasta dosyalarından retrospektif olarak kaydedildi. Her hasta için CKD-EPI formülü kullanılarak glomerüler filtrasyon hızı (eGFR) hesaplandı. Bulgular: ALT ile biyokimyasal kardiyovasküler risk faktörleri arasında yapılan korelasyon analizi sonucunda ALT ile GFR, serum albümin, trigliserid ve 25-OH vit D arasında pozitif korelasyon; ALT ile serum kreatinin, CRP (c reaktif protein) ve iPTH (intact parathyroid hormone) arasında negatif korelasyon saptandı. AST; GFR, serum albumin, HDL-C (High Density Lipoprotein Cholesterol) ve 25- OH vit D ile pozitif korele, serum kreatinin, CRP, iPTH ile negatif korele bulundu. GGT; GFR, CRP ve trigliserid ile pozitif korele, HDL-C ile negatif korele bulundu. ALT, AST, GGT ile GFH arasında pozitif korelasyon saptandı. Biyokimyasal kardiyovasküler risk faktörleri ile GFH arasındaki ilişkisinin incelenmesi sonucunda serum albümin, trigliserid ve 25-OH vit D düzeyi ile GFH arasında pozitif korelasyon; serum kreatinin, CRP, iPTH, albuminüri ile GFH arasında negatif korelasyon saptandı. Serum HDL-C düzeyi ile GFH arasında korelasyon saptanmadı. GFR açısından düzeltme yapılarak tekrar korelasyon analizi yapıldığında karaciğer fonksiyon testleri ile biyokimyasal kardiyovasküler risk faktörleri arasında anlamlı bir korelasyon saptanmadı. Sonuç: Evre 3-4-5 prediyaliz kronik böbrek hastalarında karaciğer fonksiyon testleri (ALT, AST, GGT) GFH ile yakın korelasyon göstermektedir. Bu hasta grubunda karaciğer fonksiyon testlerinin biyokimyasal kardiyovasküler risk faktörleri ile saptanan ilişkisi GFH'na bağımlı olup, GFH'dan anlamlı olarak etkilenmektedir. Anahtar Kelimeler: Karaciğer fonksiyon testleri; kardiyovasküler hastalık riski; kronik böbrek hastalığı