Efor testi yapılan hastalarda vücut kompozisyon indekslerinin efor testi parametreleri ve testin pozitif öngördürücülüğü ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE KARAGÖZ
Danışman: Turgut KARABAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Koroner arter hastalığı tanısında en sık kullanılan, girişimsel olmayan, kolay uygulanabilen ve ucuz bir tanı yöntemi olan efor testinin duyarlılık ve özgüllüğünün düşük olması, bu testin klinik kullanımdaki faydasını sınırlamaktadır. Biz bu çalışmamızda artmış kardiyovasküler hastalık ile ilişkisi olduğu bilinen beden kitle indeksi (BKİ)'nin yanı sıra nispeten yeni vücut kompozisyon indekslerinin efor testi parametreleriyle ilişkisini ve testin pozitif öngördürücülüğüne katkısını saptamayı amaçladık. Materyal-Metod: Araştırmaya İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji polikliniğine 20.07.2019 ile 20.01.2020 tarihleri arasında herhangi bir şikayetle başvurmuş, koroner arter hastalığı şüphesiyle efor testi yapılan, yaşları 18-80 arasında değişen, kooperasyon ve oryantasyonu yeterli, çalışmaya katılmaya gönüllü ve onamı alınmış, dışlama kriterlerinden herhangi birine sahip olmayan 143 gönüllü (58 kadın, 85 erkek; yaş ortalaması 55,96±10,70 yıl) dahil edildi. Çalışma kesitsel bir çalışma olup mevcut çalışma sürecindeki hasta seçimi rastgele yapıldı. Çalışmaya dahil edilen hastaların tümünden ayrıntılı anamnez alındı. Efor testi öncesi bütün hastalar sistemik muayeneden geçirildi ve bütün hastaların boy, kilo, bel çevresi (BÇ), kalça çevresi (KÇ) ölçülerek kaydedildi. BKİ, bel-kalça oranı (BKO), bel-boy oranı (BBO), beden adipozite indeksi (BAİ), beden yuvarlaklık indeksi (BYİ), beden şekil indeksi (BŞİ) ve abdominal volüm indeksi (AVİ) gibi vücut antropometrik parametreleri hesaplandı. Hastaların koroner yoğun bakım ünitesine yatışları sırasında TTE yapıldı, ejeksiyon fraksiyonu ve kapak patolojileri kayıt altına alındı. Venöz kan örneklerinden hemogram, açlık kan şekeri, üre, kreatinin, AST, ALT, lipid panelleri, Na, K, Ca, Mg değerlerine bakıldı. Hastalar efor testi sonrası efor testi negatif ve pozitif olarak iki gruba ayrıldı. . İki grup arasında vücut kompozisyon indeksleri karşılaştırıldı. Hastaların efor testi parametreleri, Duke skoru, 1. Ve 2. dakika kalp hızı toparlanma indeksleri kaydedildi. Efor pozitif saptanan hastalara koroner anjiyografi yapıldı. %50'den fazla darlık kritik darlık olarak kabul edildi. Hastalar kritik darlık yok ve kritik darlık var olarak tekrar iki gruba ayrıldı ve koroner arter hastalığının ciddiyeti ve yaygınlığı Gensini skoru ile hesaplandı. Vücut kompozisyon indeksleri ile efor testi parametreleri korelasyonuna bakıldı. Bulgular: Çalışmaya alınan 143 hastanın (58K, 85E) yaş ortalaması 55,96±10,70'dir. Efor testi negatif saptanan 50 ve efor testi pozitif saptanan 93 hastadan oluşmaktadır. Gruplar arası demografik veriler karşılaştırıldığında HT ve DM efor testi pozitif grupta anlamlı olarak yüksekti (p<0,05). Grupların vücut kompoziyon indeksleri karşılaştırılmasında efor pozitif grupta BÇ, KÇ, BKO, BŞİ, BAİ değerleri efor negatif gruba göre anlamlı olarak yüksekti (p<0,01). Gruplar arasında Efor pozitif grupta efor testi parametrelerinden total süre, evre sayısı, Duke skoru, HRR1, HRR2 değerleri efor negatif gruba göre anlamlı olark yüksekti (p<0,001). Efor pozitif olup KAG sonrası kritik darlık saptanan ve saptanmayan grupta vücut kompozisyon indeksleri benzerdi. Kritik darlık olan grupta maksimum ST depresyonu, Gensini skoru, Duke skoru, HRR1 (Heart rate recovery), HRR2 değerleri anlamlı olarak yüksekti (<0,05). Vücut kompozisyon indeksleriyle bazı efor test parametreleri arasında anlamlı korelasyonlar vardı (BÇ: Total süre; r=-0,20 p=0,06, BKİ: Total süre; r=-0,27 p=0,01, Evre sayısı: r=-0,20 p=0,05, BKO: ST depresyonu başlama evresi; r=-0,23 p=0,03, BBO: Duke skoru: r=-0,20 p=0,05, ST depresyonu başlama evresi: r=-0,20 p=0,05, Total süre: r=-0,32 p<0,01, Evre sayısı: r=-0,28 p<0,01, BYİ: Duke skoru r=-0,20 p=0,05, ST depresyonu başlama evresi: r=-0,20 p=0,05, Total süre: r=-0,32 p<0,01, Evre sayısı: r=-0,28 p<0,01, BAİ: Duke skoru: r=-0,24 p=0,02, Total süre: r=-0,30 p<0,01, Evre sayısı: r=-0,24 p=0,02). Sonuç: Çalışma grubumuzda efor testi pozitif olan bireylerde gerek BKİ gerekse de vücut kompozisyon indeksleri efor testi negatif olan hastalara göre istatistiksel anlamlı olmasa bile daha yüksek çıkabilmektedir. Bunun yanı sıra efor testi pozitif olup koroner anjiyografi sonucunda kritik darlık saptanan bireylerde vücut kompozisyon indeksleri benzerdir. Yine kritik darlık saptanan bireylerde efor testi parametreleri daha olumsuz olmakta bu parametreler bazı vücut kompozisyon indeksleri ile korelasyon göstermektedir. Anahtar kelimeler : Efor testi, Koroner arter hastalığı, Vücut kompozisyon indeksleri