Güvenli kan transfüzyonu için transfüzyon pratiğinde dikkat edilmesi gerekenler: Hemşirelerin transfüzyon pratiği sürecinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KAN BANKACILIĞI VE TRANSFÜZYON TIBBI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEKİYE COŞKUN ARSLAN

Danışman: İsmail Yaşar AVCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Hemşirelerin transfüzyon pratiğindeki standartlara uygun olarak transfüzyon sürecindeki uygulama basamaklarının ve bilgi düzeyinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma Ankara Şehir Hastanesi Nöroloji-Ortopedi Kulesi'nde çalışan ve kan transfüzyonu yapan hemşireler ile yürütülmüştür. Bu çalışmada 244 katılımcıya ulaşılmıştır. 5 katılımcının demografik bilgilerinde eksiklik olmasından dolayı çıkarılmış, analiz 239 form üzerinden yürütülmüştür. Araştırmanın analizleri SPSS 22 paket programıyla yapılmıştır. Katılımcıların uygulama basamakları ve bilgi düzeylerinin demografik değişkenlere göre karşılaştırılması için ki-kare analizinden yararlanılmıştır. Ki-kare analizi sonucunda istatistiksel anlamda farklılık bulunan değişkenlere farklılığın hangi değişken kategorileri arasında olduğunu belirlemek amacıyla post-hoc analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında, %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcı hemşirelerin demografik bilgileri incelendiğinde %81,6'sı kadın, %59,44'ü yoğun bakımda çalışmaktadır. %60,3'ünün birimdeki çalışma yılı 1-5 yıl arasındadır. Katılımcıların %88,3'ü kan transfüzyonu ile ilgili hizmet içi eğitim almıştır. Katılımcıların %58,6'sı transfüzyon uygulamalarında kendilerini iyi düzeyde değerlendirmişlerdir. Katılımcıların %8,4'ü uyguladıkları kan transfüzyonunda istenmeyen olay yaşamışlardır. Katılımcıların %70,3'ünün "Tam kan, eritrosit ve trombosit konsantreleri, taze donmuş plazma ve kriyopresipitat için içerdikleri fibrin parçaları ve partiküller nedeniyle hangi çapta filtreli setlerle verilmelidir?" sorusuna; %58,6'sının "Kan transfüzyonunda santral kateter kullanılıyorsa, transfüzyon süresince santral venöz basınç ölçülmeli midir?" sorusuna; %78,2'sinin "Kan ürünü elinize ulaştıktan sonra takılması 1 saat sonraya ertelendiyse kanı ne yaparsınız?" sorusuna yanlış cevap verdiği görüldü. Sonuç: Katılımcılar kan transfüzyonu pratiği esnasında uygulama basamaklarının büyük bir kısmını sergilediklerini belirtmişlerdir. Ancak bir kısmı kan transfüzyonunu başlatılan ilk 15 dakika boyunca hastaya refakat etmediklerini belirtmişlerdir. Kan transfüzyonu pratiğine ilişkin bilgiyi ölçmeye yönelik hazırlanmış sorulara verdikleri cevaplarda bilgi eksiklikleri görülmektedir. Kan transfüzyonu pratiğine ilişkin hizmet içi eğitim geliştirilmelidir. Anahtar Kelimeler: Güvenli kan, Hemşire, Kan transfüzyonu, Bilgi düzeyi.