Çocuk acil servisinde eritrosit transfüzyonu uygulanan hastaların değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ADANA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET AKTAY
Danışman: Sinem SARI GÖKAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çocuk acil servisinde (ÇAS) eritrosit süspansiyonu (ES) transfüzyonu uygulanan hastaların demografik, klinik ve laboratuvar özelliklerini, etiyolojik dağılımını, transfüzyon yanıtını ve klinik sonuçlarını değerlendirmek; mortalite ve klinik sonuçları öngörmede laboratuvar parametrelerinin değerini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01.01.2024–01.01.2025 tarihleri arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Acil Servisinde ES transfüzyonu uygulanan 0–18 yaş arası 444 hastayı kapsayan tek merkezli, retrospektif, tanımlayıcı ve analitik bir çalışmadır. Hastaların demografik verileri, başvuru şikayetleri, vital bulguları, laboratuvar değerleri, etiyoloji, transfüzyon özellikleri ve klinik sonuçları hastane otomasyon sistemi üzerinden geriye dönük olarak incelendi. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics Versiyon 20.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: Hastaların %59'u erkek olup medyan yaş 72 ay idi. Hastaların %36'sı göçmen statüsündeydi. En sık etiyoloji demir eksikliği anemisi (DEA) (%25), ikinci sırada malignite (%18) ve üçüncü sırada travma (%12) olarak saptandı. Başvuruların %70'inde hemoglobin (Hb) değeri 7 g/dL'nin altında bulundu. Hastaların %89'una bir ünite ES uygulandı; transfüzyon sonrası ortalama Hb artışı 3,3 g/dL olarak hesaplandı. Genel mortalite oranı %4 (n=19) olup exitus grubunda en sık etiyoloji travma (%42) idi. Göçmen statüsündeki hastaların exitus grubunda oransal olarak daha fazla yer aldığı saptandı (exitus grubunda %58, şifa ile taburcu edilen grupta %36, p=0,048). Exitus grubunda protrombin zamanı (PT) ve aktive parsiyel tromboplastin zamanı (APTT) değerleri şifa ile taburcu edilen gruba kıyasla anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0,001). Receiver Operating Characteristic (ROC) analizinde mortalitenin öngörülmesinde PT için eğri altında kalan alan (area under the curve, AUC) 0,861 ve APTT için AUC 0,838 olarak bulundu. Başvuru Hb değerinin <7 g/dL olmasının öngörülmesinde hematokrit (Hct) (AUC=0,883) ve acilde kalış süresinin ≤8 saat olmasının öngörülmesinde Red Cell Distribution Width (RDW) (AUC=0,728) en yüksek öngörücü performansı sergiledi. Sonuç: Çocuk acil servisinde eritrosit süspansiyonu transfüzyonu uygulanan hastalarda etiyolojinin klinik seyir ve mortalite ile ilişkili olduğu, başvuru Hb düzeyinin ise tek başına klinik ağırlığı yansıtmadığı görülmüştür. Çalışmamızda takip ettiğimiz hastaların önde gelen sebebi demir eksikliği anemisiyken mortalite en sık travma hastalarında görülmüştür. Laboratuvar parametrelerinden PT ve APTT, mortaliteyi öngörmede yüksek değer taşıyan ve rutin olarak elde edilebilen tetkiklerdir. Çalışmamızda demir eksikliği anemisinin transfüzyon uygulanan hastalar arasında en sık etiyoloji olarak saptanması, bu hasta grubunda transfüzyon endikasyonlarının, transfüzyon dışı tedavi seçeneklerinin ve sağlık hizmetlerine başvuru süreçlerinin daha geniş örneklemli, çok merkezli ve prospektif çalışmalarla değerlendirilmesi gerektiğini düşündürmektedir.