Ankilozan spondilit hastalarında tanı alma sürecive tanıda gecikme nedenlerinin analizi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELİKE ÖZCAN

Danışman: Cemal BES

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Kliniğimizde Ankilozan Spondilit (AS) tanısı ile takip edilen hastaların, tanı sürecindeki gecikme, tanı alma sürecini uzatan veya kolaylaştıran faktörleri saptamayı amaçladık. Yöntem: Kasım 2023-Ekim 2024 tarihleri arasında İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Romatoloji kliniğinde AS tanısı konulmuş olan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 99 hasta incelemeye dahil edilmiştir. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 39,38±9,96 olup %54,5'i erkek ve %45,5'i kadındı. En sık ilk şikayet bel-kalça ağrısı ve hareket kısıtlılığıydı. Semptomların başladığı yaş ortalama 25,8 olup hastaların %24,2'si 1-3 ay içinde doktora başvurmuştur. İlk şikayetten tanıya kadar geçen süre ortalama 5,8 yıl idi. Hastaların %37,4'ünde aile öyküsü, %60,6'sında HLA B27 pozitifliği, %13,3'ünde üveit vardı. Hastaların %22,2'si tanı almadan önce >6 doktora gitmiştir ve en sık başvurulan klinikler fiziksel tedavi ve rehabilitasyon ile romatoloji bölümüydü. Kadın hastalarda aile hekimi başvurusu daha fazla olmuştur (p=0,034). En çok başvurulan kurum eğitim ve araştırma hastaneleri (%70,7) olup en sık konulan yanlış tanı lomber disk herniydi (%38,6). AS tanısı en sık eğitim ve araştırma hastaneleri romatoloji bölümlerinde konulmuştur (%56,6). Erkek hastalarda dış merkezden sevk edilme oranı daha yüksek bulunmuştur (p=0,040). Tedavi sonrası en sık kullanılan ilaç nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlardı (%96). Tedavi öncesinde sabah tutukluğu >30 dakika olan hasta oranı %52,6 olup tedavi sonrasında %21,2'ye düşmüştür. Tedavi sonrası kadın hastalarda halsizlik, boyun-sırt ağrısı, hassasiyet ve sabah tutukluğu parametreleri daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Sonuç: Romatoloji polikliniklerine ulaşım kolaylığı ve romatolog sayısının artması ile AS tanısındaki gecikme süresi eski yıllara göre biraz daha kısalmıştır. Cinsiyetler arasında AS tanı ve tedavi süreci benzer olmakla birlikte tanı öncesi doktor önerisi dışı tedavi kullanımı ve aile hekimine başvurma oranı kadın hastalarda daha yüksek bulunmuştur.