Youtube'daki servikal disk hernisi ile ilgili videoların güvenilirliğinin, bilgilendiriciliğinin ve kalitesinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MENEKŞE GÖK ŞİMŞEK
Danışman: Sibel ÇAĞLAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:YouTube'daki Servikal Disk Hernisi ile İlgili Videoların Güvenilirliğinin, Bilgilendiriciliğinin ve Kalitesinin Değerlendirilmesi Amaç: Video paylaşım platformu YouTube, tıbbi bilgilere hızlı ve kolay bir şekilde erişim sağlama imkanı sunması nedeniyle, özellikle hastalar ve sağlık konusunda bilgi edinmek isteyen kişiler tarafından sıklıkla tercih edilen dijital platformlardan biri olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, YouTube'da servikal disk hernisi ile ilgili olarak yayınlanan ingilizce videoların güvenilirliğinin, bilgilendiriciliğinin ve kalitesinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem:Çevrimiçi video platformu YouTube üzerinde, hasta bakış açısıyla bilgiye erişimi simüle etmek amacıyla, İngilizce dilinde "cervical disc herniation", "disc herniation of cervical spine", " herniated cervical disc" terimleri kullanılarak arama yapıldı. Her bir terim için ilk 100 video incelenmiş ve toplamda 300 video listeye alınmıştır. Dahil edilme kriterlerini sağlayan 104 videonun başlığı, URL bilgisi, yüklenme tarihinden itibaren geçen yıl sayısı, görüntünleme oranı, video süresi, video içerik üretici profili, video içerik konusu, görüntülenme, beğeni ve yorum sayısı bilgileri kaydedilmiştir. Video içerikleri en az 10 yıl deneyimli iki bağımsız FTR uzmanı tarafından DISCERN, The Journal of the American Medical Association (JAMA) Puanlama Sistemi ve Küresel Kalite Ölçeği (GQS) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: İncelenen içeriklerin büyük bir kısmının hekimler (%41,3) tarafından hazırlandığı ve en yaygın olarak ele alınan konunun hastalıkların tanımı ve semptomları (%42,3) olduğu bulunmuştur. JAMA skorlamasına göre videoların %55,8'i düşük güvenilirlik kategorisinde (2 puan), %36,5'i orta düzey güvenilirlik kategorisinde (3 puan) yer almaktadır. Yalnızca %2,9'u yüksek kalite standardını karşılayarak 4 puan almıştır. GQS skorlamasına göre videoların ortalama puanı 3,5 olarak bulunmuştur. Videoların %52,9'u yüksek kalite (4 puan %47,1, 5 puan %5,8), %38,5'i orta kalite (3 puan) ve %8,6'sı düşük kalite (1 puan %1,9, 2 puan %6,7) olarak bulunmuştur. DISCERN skorlarına göre analiz edilen içeriklerin 14'ü (%13,5) "çok yetersiz", 55'i (%52,9) "yetersiz", 30'u (%28,8) "orta", 5'i (%4,8) "iyi" kategorisinde yer almıştır; "mükemmel" kategorisinde ise içerik bulunmamıştır (0,0%) Sonuç: Servikal disk hernisi konusunda hasta ve hasta yakını eğitimi için birçok YouTube videosu mevcuttur ancak bu videoların güvenilirliği, bilgilendiriciliği ve kalitesi orta kaliteye yakın düşüktür ve bilgilendirme amacıyla kullanılması önerilmemektedir. Hazırlanacak videoların kalitesinin uluslararası alanda kabul görmüş ölçeklerle değerlendirilmesi ve yalnızca "yüksek kaliteli" videoların dijital platformlarda yayınlanması, hastaların daha doğru ve güvenilir bilgilere ulaşmasına önemli ölçüde katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Servikal disk hernisi, YouTube, Hasta eğitimi, DISCERN, JAMA, GQS.