Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran 18-65 yaş arası kişilerde aile hekimliği hizmetlerinden memnuniyet durumunun ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SENA KAVLA

Danışman: Mustafa ÇELİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Çalışmamızda Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mehmetçik Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran hastaların aile hekimliği hizmetinden memnuniyet düzeyinin belirlenmesi ve memnuniyet durumunu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 1 Mart 2024 – 31 Mayıs 2024 tarihleri arasında eğitim ASM'ye herhangi bir sebeple başvuran 18-65 yaş arası 334 hasta çalışmaya alınmıştır. Eğitim ASM'ye başvuran hastalara muayenelerini takiben çalışmaya katılmayı kabul edenlerden yüz yüze görüşelerek anket formunu doldurmaları istenmiştir. Katılımcılar; sosyodemografik bilgileri, ASM'ye başvuru sayısı, başvuru nedeni, aynı aile hekiminden alınan hizmet yılı, katılımcının çökkün ruh hali ve zevk almama durumunu içeren bölümü takiben aile hekimi ve ASM hakkındaki görüşünü içeren kısmı işaretlemiştir. Son olarak hastalardan aldıkları sağlık hizmetlerinden memnuniyeti değerlendiren 23 soruluk EUROPEP-TR memnuniyet ölçeğini doldurmaları istenmiştir. Memmuniyet oranı EUROPEP-TR ölçeğine verilen iyi ve mükemmel yanıtların toplanmasıyla hesaplanmıştır. Bu çalışmanın istatistiksel incelemeleri IBM SPSS 27.0 programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. 0,05'in altında olduğu durumlarda p değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 40,73 ±12,66 olmakla birlikte %16,2'si erkek, %15,3'ü bekar veya boşanmış partneri olmayan kişiler iken % 26,3'ü ise aktif çalışan bireylerden oluşmaktadır. Katılımcıların %90,7'si aile hekimini arkadaş çevresine tavsiye ettiğini belirtirken tavsiye etmeyenlerin ise yaklaşık %35 ile doktorun ilgisiz ve iletişime açık olmadığı yönünde fikir belirtmiştir. Hastalara aile hekimliği hizmetinden memnuniyeti artırılması için neler yapılmalı şeklinde yöneltilen açık uçlu soruya verilen cevaplar belli başlıklar altında kategorize edilmiştir. Katılımcıların en yüksek oranla verdiği öneri (%24,3) doktorun daha ilgili olması ve iletişim becerilerinin daha yüksek olması şeklinde olmuştur. Diğer cevaplar ise sırasıyla hizmetler aynı devam etmeli, sabit doktor olmalı, acil hizmeti ve ileri tıbbi hizmet olmalı şeklinde devam etmektedir. Çalışmamızda EUROPEP ölçeği genel memnuniyet oranı %69,49 ± 40,46 (ortalama puanı 3,99 ±1,10) olarak hesaplandı. % 75,5 oranla en yüksek memnuniyet 'doktor dışı personelin yardımı' maddesinde iken, onu takip edip ikinci en yüksek memnuniyet oranına sahip olan 'kayıt ve bilgilerinizi gizli tutması' %75,1'dir. En düşük memnuniyet %47,9 ile 'doktorunuza telefonla ulaşabilmeniz' maddesinde görülmüştür. İkinci olarak en düşük memnuniyet oranına sahip olan 'önceki görüşmelerde yaptıklarını ve söylediklerini bilmesi' sorusunun memnuniyet oranı %48,8'dir. Hastaların sosyo-demografik özellikleri ile memnuniyet oranı ile anlamlı ilişki bulunmamıştır ancak aynı aile hekiminden hizmet alma süresi uzadıkça kişilerde memnuniyetin oranlarının istatistiksel olarak daha düşük olduğu bulunmuştur. (p<0,001) Aile hekimliği ile ilgili görüş bildirenlere bakıldığında ise hizmetler aynı şekilde devam etsin diyenler, sabit hekim olmalı (p=0,052) ve acil hizmeti-ileri tıbbi hizmet olmalı (p=0,039) diyenlere göre daha memnun oldukları saptandı. Sonuç: Araştırmamızda katılımcıların ASM'de sunulan hizmetlerden genel olarak memnun oldukları saptandı. En çok hekim dışı personelden, kayıt ve bilgilerin gizli tutulmasından ve doktorun hastayı dinlemesinden memnun olduklarını belirtmişlerdir. Aile hekimliği hizmeti memnuniyetin düzenli aralıklarla değerlendirilmesi sağlık hizmetinin geliştirilmesi için faydalıdır. Buna ek olarak Eğitim ASM'de yapılan hasta memnuniyeti çalışmaları uzmanlık eğitimi için de katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Hasta memnuniyeti, Europep-Tr, Aile Hekimliği, Eğitim Aile Sağlığı Merkezi.