Serum angiopoietin like peptide 3 düzeyi; akut pankreatitli olgularda etiyoloji ve şiddeti belirlemek için kullanılabilir mi?
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİMGE YILDIZ
Danışman: Özgür ALTUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut pankreatitin prevalansı giderek artmaktadır. Tekrarlayan pankreatit atakları ile hastalarda ekzokrin ve endokrin pankreatit yetmezliği gibi komplikasyon riski artar. Spesifik bir tedavisi olmamasına rağmen etiyolojiyi saptayıp tedavi planı yapmak önemlidir. Anjiopoietin benzeri protein (ANGTL)3 son yirmi yılda keşfedilen ve lipit metabolizmasında rol oynayan bir polipeptittir. Akut pankreatit ile ilişkisini ortaya koymak tekrarlayan pankreatit ataklarını önlemek için tedavide hedef molekül olarak kullanılabilirliği açısından önemlidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ağustos-Kasım 2023 arasında Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi iç hastalıkları kliniğine akut pankreatit tanısı ile yatırılan hastalar ile iç hastalıkları polikliniğine başvuran dışlanma kriteri olmayan, bilgilendirilmiş ve rızası alınmış hastalar dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, boy, kilo, vücut kitle indeksi, sistolik ve diyastolik kan basıncı, alkol ve sigara kullanımı, ek hastalıkları, Covid-19 öyküsü düzenli kullandıkları ilaçları olgu rapor formuna kaydedildi. Biyokimyasal parametre olarak akut pankreatitli olguların takibinde kullanılan Ranson ve Glaskow skorlamasında değerlendirilen tetkikler, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, lipit profili ve hipertrigliseridemi etiyoloji açısından tiroit stimülen hormon (TSH), serbest T4 ve diyabetik hastalarda HBA1c olgu rapor formuna kaydedildi. Ranson ve Glaskow-İmrie skoru hesaplanarak hastanede yatış süresi ile yine olgu formuna kaydedildi. Kontrol grubu için iç hastalıkları polikliniğinde rutin istenen tetkiklerden hemogram, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, lipit profili, tiroit fonksiyon testleri ve açlık glukozu tetkikleri olgu formuna kaydedildi. Hasta ve kontrol grubundan serum ANGPTL-3 düzeyi çalışılması için 1 adet sarı biyokimya tüpüne kan alınarak santrifüj işlemi yapıldıktan sonra süpernatant ependorf tüpüne alınacak ve -80 derecede saklandı. Saklanan tüm numuneler ELİSA yöntemi ile çalıştırıldı. Bulgular: 40 pankreatit hastanın beşinde etiyoloji, hipertrigliseridemi (HTG) ile ilişkili bulundu. Serum ANGPLT3 düzeyi; etiyolojiden bağımsız olarak akut pankreatit grubunda kontrol gruba göre anlamlı düşük bulundu(p<0,001). ANGPTL3 ile demografik veriler arasında yapılan korelasyon analizinde akut pankreatit ile güçlü bir korelasyon saptandı (r: -0,662, p:<0,001). ANGPTL3 ile şiddet skorları ve hastanede yatış süresi açısında korelasyon saptanmadı. Biyokimyasal belirteçlerden trigliserit (TG), yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol (HDL-K), albümin, lökosit, alanin aminotransferaz (ALT), aspart aminotransferaz (AST), alkalen fosfataz (ALP), gama glutamil transferaz (GGT), laktat dehidrogenaz (LDH), C reaktif protein (CRP) arasında korelasyon saptandı. Pankreatit etkileyen faktörlerin lojistik regresyon analizi yapıldığında diğer parametrelerden bağımsız olarak pankreatit ile ilişkisi ortaya konuldu(p:0,017). ROC analizinde 1532 ng/L değeri eşik değer olarak alındığında pankreatit için %83 duyarlılık ve %80 özgüllük oranı ile tanı koydurucu olduğunu gördük (EAA:0,884, p<0,000). Sonuç: ANGPTL3 etiyolojiden bağımsız olarak akut pankreatit ile ilişkili bir molekül olarak saptandı. Hastanede yatış süresi, pankreatit şiddetini ön görmede faydalı olmadı. Yüksek duyarlılık ve özgüllük oranı ile pankreatit tanısında yardımcı olabilecek bir molekül olduğu gösterilmiş oldu. Anahtar Kelimeler: Akut pankreatit, angiopoietin like peptite-3, lipoprotein lipaz